Thanh toán NDF: Nhận USD chưa có nghĩa là đủ won để trả hóa đơn

Một doanh nghiệp dùng hợp đồng kỳ hạn không giao nhận gốc (NDF) để phòng hộ khoản phải trả bằng won và nhận USD khi hợp đồng đáo hạn. Nhưng nhà cung cấp cần won, không phải USD. NDF chỉ thanh toán phần chênh lệch theo hợp đồng, không giao số tiền gốc bằng đồng tiền ghi trên hóa đơn. Muốn biết chi phí đã thực sự được khóa hay chưa, phải ghép khoản chênh lệch này với giao dịch mua won và kiểm tra cả thời điểm tiền có thể sử dụng.

Hóa đơn 1,3 tỷ won không phải là một khoản nhận từ NDF

Giả sử doanh nghiệp thu xếp vốn bằng USD và phải trả khoản cố định 1.300.000.000 KRW vào ngày đã định. Doanh nghiệp có quyền và kênh hợp pháp để mua, chuyển won. Để phòng hộ, doanh nghiệp ký NDF theo hướng mua KRW, bán USD; chênh lệch được thanh toán bằng USD. Won ở đây là đồng tiền của nghĩa vụ thanh toán, không mặc nhiên là đồng tiền chức năng của doanh nghiệp.

Giá trị danh nghĩa N là 1.000.000 USD, tỷ giá kỳ hạn thỏa thuận K là 1.300 KRW cho mỗi USD. Khoản won tương ứng Q＝N×K＝1.300.000.000 KRW, vừa bằng hóa đơn. N không phải số tiền ký quỹ và cũng không có nghĩa hợp đồng sẽ trao đổi nguyên gốc 1 triệu USD lấy won. Với NDF, doanh nghiệp vẫn phải tổ chức giao dịch mua won riêng.

Tất cả số liệu sau đây là giả định, không phải báo giá hiện tại. Hợp đồng không có khoản chi lúc bắt đầu, hóa đơn không đổi và các bên đều thực hiện đầy đủ nghĩa vụ. Phí, thuế, dòng tiền tài sản bảo đảm trong kỳ và chi phí vốn chưa được tính. Việc tách chúng ra giúp làm rõ cơ chế, chứ không khẳng định giao dịch thực tế không có những khoản này.

Chốt người nhận tiền trước khi dùng công thức

Gọi R là tỷ giá ấn định để thanh toán theo hợp đồng, cùng đơn vị KRW/USD với K. P là số USD doanh nghiệp nhận từ NDF: P dương là thu tiền, P âm là trả tiền. Với vị thế mua won của doanh nghiệp, công thức là:

P＝Q/R−N＝N(K/R−1)＝N(K−R)/R

Q/R quy đổi khoản won cố định sang USD tại R. Lấy số này trừ N cho ra phần bù trừ. Khi won mạnh lên, R giảm; để mua cùng số won phải bỏ ra nhiều USD hơn, nên doanh nghiệp nhận chênh lệch. Nếu R＝1.200, khoản nhận là 83.333,33 USD. Với bên mua USD, dấu đảo ngược: khoản nhận của họ là N(1−K/R). Không thể dùng hai công thức như thể cùng mô tả một phía hợp đồng.

Đơn vị giúp phát hiện lỗi. N(K−R) có đơn vị KRW, không phải USD; chia cho R mới chuyển sang đồng tiền thanh toán. Nếu dùng tỷ giá nghịch đảo s＝1/R và k＝1/K, đơn vị là USD/KRW và P＝Q(s−k). Khi đó phải nhân với số won Q, không phải số USD danh nghĩa N. Đảo cách yết giá mà giữ nhầm số tiền danh nghĩa có thể làm sai cả quy mô kết quả.

Khoản NDF phải được đối chiếu với chi phí mua won

Gọi X là tỷ giá doanh nghiệp thực sự có thể giao dịch toàn bộ khoản cần đổi, với ngày giá trị phù hợp để thanh toán hóa đơn. X cũng tính bằng KRW/USD. Doanh nghiệp bán USD, nên cần phía giá mà bên giao dịch mua USD, không phải mức trung bình hiển thị trên màn hình. Nếu ngày giá trị chưa xác định, cũng chưa thể coi một báo giá bất kỳ là X thích hợp.

Chi USD gộp để mua won là C＝Q/X. Sau khi tính NDF, tổng chi ròng bằng C−P. Trước hết giả sử X＝R trong từng trường hợp độc lập dưới đây; các dòng không phải chuỗi diễn biến thị trường.

Ở R＝X＝1.200, doanh nghiệp chi 1.083.333,33 USD mua won và nhận 83.333,33 USD từ NDF, còn lại 1 triệu USD chi ròng. Khoản thu NDF không phải lợi nhuận tự nhiên có thêm: nó bù chi phí USD tăng lên của cùng hóa đơn. Ở R＝X＝1.400, chi mua won giảm còn 928.571,43 USD nhưng doanh nghiệp trả 71.428,57 USD theo NDF; tổng vẫn là 1 triệu USD.

Vì vậy, một khoản chi trên hợp đồng phái sinh không tự động là phòng hộ thất bại. Mục tiêu là quản lý chi phí của nghĩa vụ gốc, không phải khiến NDF luôn có lãi. Các số USD được hiển thị đến cent; phép tính giữ độ chính xác trước khi làm tròn. Quy tắc làm tròn của hợp đồng thực tế vẫn phải đọc riêng.

Tỷ giá ấn định không phải cam kết bán won ở cùng mức giá

Ghép hai công thức cho thấy khoản chênh còn lại:

C−P＝N＋Q(1/X−1/R)

Khi X＝R và các giả định khớp nhau, tổng chi ròng là N. Nếu X khác R, phần Q(1/X−1/R) vẫn tồn tại. R chỉ dùng tính tiền NDF, không bảo đảm doanh nghiệp có thể mua won tại mức đó. Chênh lệch thời điểm, phía mua bán của báo giá hoặc thị trường thực tế tiếp cận được đều có thể khiến X khác R. Chỉ nhìn hai tỷ giá chưa đủ để kết luận nguyên nhân hay gọi toàn bộ chênh lệch là phí.

Bảng sau giữ R＝1.200, nên P luôn bằng 83.333,333… USD, chỉ thay X.

Nếu X＝1.195, chi mua won là 1.087.866,11 USD; trừ NDF còn 1.004.532,78 USD, vượt ngân sách 4.532,78 USD. Nếu X＝1.150, chi ròng là 1.047.101,45 USD, vượt 47.101,45 USD. Hợp đồng NDF vẫn thanh toán đúng công thức, nhưng giao dịch chuyển tiền sang won diễn ra ở giá khác.

Ảnh hưởng này cũng có thể thuận lợi: X cao hơn R nghĩa là mỗi USD mua được nhiều won hơn, phần dư mang dấu âm và chi ròng thấp hơn N. Bảng chỉ minh họa các trường hợp bất lợi, không cho xác suất hay giới hạn thua lỗ. Câu hỏi thực tiễn là có thể thực hiện đúng số lượng, đúng phía báo giá và đúng ngày giá trị hay không.

Khóa được chi phí ròng vẫn có thể thiếu tiền lúc trả

Trở lại R＝X＝1.200. Doanh nghiệp đang có 1 triệu USD khả dụng. Giả sử phải thanh toán giao dịch mua won trước khi khoản nhận NDF 83.333,33 USD trở thành tiền có thể sử dụng. Tổng tiền cần ứng ra là 1.083.333,33 USD, nên vẫn thiếu tạm thời 83.333,33 USD.

Tiền NDF về sau có thể hoàn trả khoản tài trợ cầu nối; chi ròng cuối cùng vẫn là 1 triệu USD trước chi phí tài trợ. Tuy nhiên, khoản phải thu trong tương lai không phải số dư có thể chuyển ngay. Một phương án đúng về chi phí cuối kỳ vẫn có thể gặp trục trặc nếu doanh nghiệp không có tiền đáp ứng thời hạn thanh toán.

Đây là thứ tự dòng tiền giả định, không phải lịch bắt buộc của mọi NDF. Cần tách thời điểm ấn định R, ngày và giờ tiền NDF khả dụng, ngày giá trị đổi tiền và hạn nhà cung cấp nhận tiền. Không được mặc định mọi NDF thanh toán hai ngày làm việc sau khi ấn định tỷ giá. Nếu có yêu cầu tài sản bảo đảm hoặc lãi vay cầu nối, phải bổ sung chúng vào lịch tiền.

Khi hóa đơn thay đổi, không thể giữ nguyên kết luận phòng hộ

Hóa đơn bị hủy không tự động hủy NDF. Nếu khoản phải trả giảm, một phần giá trị hợp đồng không còn nghĩa vụ tương ứng; nếu ngày trả bị lùi, kỳ thanh toán hợp đồng và lúc cần won lệch nhau. Vị thế từng bù trừ rủi ro có thể trở thành một cam kết ngoại hối riêng, không còn phục vụ toàn bộ nhu cầu ban đầu.

Muốn đóng hợp đồng sớm cũng phải đặt câu hỏi khác. Định giá hợp đồng kỳ hạn và dòng tiền khi tất toán trước hạn phụ thuộc thời gian còn lại, điều kiện mới và giá có thể giao dịch. Không thể lấy khoản chênh lệch tại đáo hạn trong bài này làm khoản phải thu hoặc phải trả khi chấm dứt hôm nay.

Xác nhận giao dịch quy định nguồn R, múi giờ, lịch nghỉ, bên tính toán, đồng tiền thanh toán và cách xử lý khi tỷ giá tham chiếu không được công bố. Bài này chọn NDF thanh toán USD, không nói mọi hợp đồng đều phải dùng USD. Không trao đổi tiền gốc cũng không loại bỏ nghĩa vụ tài sản bảo đảm, rủi ro tín dụng hoặc nhu cầu vốn. NDF không cấp quyền mua ngoại tệ, chuyển vốn hay thay thế kênh thanh toán won hợp pháp.

Năm kiểm tra để nối hợp đồng với khoản thanh toán thật

1. Xác nhận hóa đơn. Ghi đồng tiền, Q, ngày phải trả và khả năng thay đổi; đối chiếu Q với N×K. Không nhầm số won phải trả với số USD danh nghĩa.
2. Kiểm tra hướng và đơn vị. Xác định đồng tiền mua, bán, thanh toán và ý nghĩa dấu dương. Dùng một tình huống won tăng giá để thử dấu; kiểm tra lại số tiền danh nghĩa khi đảo tỷ giá.
3. Đọc điều khoản ấn định. Chốt nguồn, ngày giờ, múi giờ, bên tính toán và phương án dự phòng. Không tự thay bằng giá đóng cửa hay giá trung bình thuận tiện.
4. Xác nhận giao dịch mua won. Kiểm tra quyền giao dịch, X thực hiện được cho toàn bộ số tiền, phía giá mua USD, ngày giá trị và chi phí bổ sung; tính lại C−P.
5. Lập lịch tiền khả dụng. Tách khoản sẽ thu với tiền đã có, kiểm tra tổng chi trước hạn, tài sản bảo đảm và tài trợ cầu nối. Tính phí vốn riêng, không giấu trong số ròng cuối kỳ.

Ba kết quả cần được xác nhận độc lập: tổng USD chi ròng, số won thực tế nhận và tiền sẵn có trước hạn trả. Chỉ khi cả ba nối được với nhau, phép tính NDF mới trở thành một kế hoạch thanh toán hoàn chỉnh.