Điểm kỳ hạn ngoại hối: tính tỷ giá và so sánh chi phí thực trả

Để mua 1 triệu euro sau 90 ngày, tỷ giá 1,1057 USD/EUR giúp tiết kiệm 100 USD so với mức 1,1058. Nhưng nếu ngân hàng đưa ra mức thấp hơn thu thêm 150 USD phí vào cùng ngày đáo hạn, còn ngân hàng kia không thu phí riêng, lựa chọn tưởng rẻ hơn lại đắt hơn 50 USD.

Vì vậy, điểm kỳ hạn phải được quy đổi thành tỷ giá và dòng tiền thực tế, thay vì chỉ đọc dấu cộng hay dấu trừ. Điểm kỳ hạn là chênh lệch giữa tỷ giá kỳ hạn và một tỷ giá giao ngay xác định; không phải dự báo hướng đi của đồng tiền hay một khoản lãi độc lập. Các số liệu dưới đây đều là giả định minh họa.

Quy đổi điểm kỳ hạn thành số tiền phải trả

Trong bài, EUR/USD là số USD đổi được từ 1 euro. Gọi S là tỷ giá giao ngay, F là tỷ giá kỳ hạn đầy đủ được chốt cho ngày thanh toán tương lai. Với một pip thông thường bằng 0,0001, số điểm kỳ hạn=(F−S)÷0,0001. Tính ngược lại: F=S+số điểm×0,0001.

Nếu S=1,1000 và F=1,1055, chênh lệch là +55 điểm. Người mua 1 triệu euro trả 1.105.500 USD khi đáo hạn; người bán số euro đó nhận cùng lượng USD, trước chi phí. Khoản chênh 5.500 USD so với quy đổi giao ngay thuộc về hai giao dịch có ngày thanh toán khác nhau. Nó không tự động trở thành lợi nhuận, cũng không phải phí để cộng thêm lần nữa vào tỷ giá kỳ hạn.

Với quy mô 1 triệu euro, mỗi pip tương ứng 100 USD. Trong khi đó, một điểm cơ bản của lãi suất bằng 0,01 điểm phần trăm. Hai đơn vị không thể dùng thay nhau; hệ thống còn có thể báo giá đến phần lẻ của pip. Nếu đảo cách yết giá sang euro trên một USD, phải tính lại 1/F−1/S theo đơn vị mới, không chỉ đổi dấu số điểm ban đầu.

Vì sao lãi suất USD cao hơn lại tạo điểm dương?

Giả sử tỷ giá giao ngay là 1,1000, lãi suất USD 5%/năm, lãi suất euro 3%/năm, kỳ hạn 90 ngày. Hai bên đều tính lãi đơn trên cơ sở 360 ngày, nên T=0,25. Ngày bắt đầu và đáo hạn trùng nhau, điều kiện vay và đầu tư có thể so sánh. Công thức tham chiếu giản lược của ngang giá lãi suất có bảo hiểm là F=S×(1+rUSD×T)÷(1+rEUR×T).

Đầu tư 1 triệu euro ở mức 3% tạo ra 1.007.500 euro khi đáo hạn. Nếu đổi trước thành 1,1 triệu USD rồi đầu tư ở mức 5%, số tiền cuối kỳ là 1.113.750 USD. Tỷ giá làm hai giá trị cuối kỳ tương đương là 1.113.750÷1.007.500, khoảng 1,10545906, tức +54,59 điểm. Phép mô phỏng này dùng số euro đã gồm lãi, khác với một hợp đồng riêng chỉ giao đúng 1 triệu euro tiền gốc.

Bảng giữ nguyên tỷ giá giao ngay, ngày thanh toán và các điều kiện còn lại. Khi riêng lãi suất USD giảm từ 5% xuống 4%, tỷ giá kỳ hạn giảm và điểm dương thu hẹp. Hai lãi suất bằng nhau thì phần chênh lệch lãi suất của mô hình biến mất. Đây không phải dự báo euro tăng giá. Với một khoản gốc riêng đúng 1 triệu euro, tỷ giá chưa làm tròn ở dòng đầu tạo chênh lệch 5.459,06 USD so với giao ngay; đó vẫn chưa phải kết quả lãi lỗ đầy đủ.

Khách hàng mua euro phải nhìn giá bán của ngân hàng

Hai ngân hàng giả định A và B báo tỷ giá có thể giao dịch cho cùng 1 triệu euro, cùng ngày đáo hạn sau 90 ngày và cùng điều kiện tín dụng, tài sản bảo đảm. Ban đầu chưa có phí riêng. Giá mua và bán trong bảng là từ góc nhìn ngân hàng.

Khách mua euro so sánh giá bán: trả B 1.105.700 USD hoặc trả A 1.105.800 USD, nên B giúp tiết kiệm 100 USD. Khách bán euro so sánh giá mua: nhận 1.105.300 USD từ B hoặc 1.105.200 USD từ A. Lấy giá mua của ngân hàng này so với giá bán của ngân hàng kia là so hai hướng giao dịch khác nhau.

Nếu chỉ B thu thêm 150 USD từ khách mua euro, thanh toán cùng tiền gốc vào ngày đáo hạn, tổng chi của khách tăng lên 1.105.850 USD. A không thu thêm nên vẫn là 1.105.800 USD; lúc này B đắt hơn 50 USD. Lợi thế tỷ giá của B chỉ đủ bù tối đa 100 USD chi phí bổ sung tại cùng thời điểm. Nếu ngày trả phí khác nhau, cần tính tác động của chi phí vốn hoặc quy đổi các khoản về cùng ngày.

Hãy yêu cầu tỷ giá kỳ hạn đầy đủ có thể chốt và số tiền thanh toán cuối cùng. Tỷ giá giao ngay trung bình trên một màn hình cộng với điểm của ngân hàng khác, thời điểm khác hoặc phía mua bán khác không tự tạo ra một mức giá có thể thực hiện.

Gia hạn hợp đồng không xóa nghĩa vụ cũ

Bảng biến động lãi suất mô tả giá của giao dịch mới. Tỷ giá trong hợp đồng đã ký không tự thay đổi, trừ khi các bên thỏa thuận sửa đổi. Tuy nhiên, giá trị thị trường và chi phí tất toán trước hạn có thể thay đổi theo tỷ giá giao ngay, lãi suất và thời gian còn lại. Khóa tỷ giá thanh toán không đồng nghĩa khóa giá trị thị trường trong suốt kỳ hạn.

Khi gia hạn, cần tách việc thanh toán hoặc tất toán hợp đồng cũ khỏi tỷ giá, số tiền và ngày đáo hạn của hợp đồng mới. Lỗ đánh giá lại có thể phải trả bằng tiền hoặc được đưa vào phương án cơ cấu theo thỏa thuận. Chỉ nhìn điểm kỳ hạn mới không đủ xác định nhu cầu tiền mặt. Điểm đã nằm trong tỷ giá đầy đủ cũng không được cộng thêm như một khoản phí độc lập.

Phí tài trợ qua đêm của sản phẩm ngoại hối bán lẻ, hợp đồng kỳ hạn giao nhận tiền thật và hợp đồng không giao nhận ngoại tệ, chỉ thanh toán chênh lệch, có cơ chế khác nhau. Phải kiểm tra loại sản phẩm, ngày xác định tỷ giá tham chiếu và điều khoản thanh toán; không áp lịch thu phí của một môi giới cho mọi giao dịch phòng hộ.

Khi nào việc so sánh không còn hợp lệ?

Công thức cần lãi suất đúng kỳ hạn. Lãi suất chính sách hôm nay hoặc lãi suất qua đêm không nhất thiết là mức vay ba tháng có thể thực hiện. Ngày giá trị giao ngay, ngày nghỉ, cơ sở đếm ngày và lịch thanh toán của hai đồng tiền phải khớp nhau.

Ngay cả khi đã khớp, điều kiện vay, đầu tư, tín dụng, tài sản bảo đảm và thanh khoản vẫn có thể khác. Khi đọc chênh lệch cơ sở liên tiền tệ, cần nêu rõ nó được cộng vào phía đồng tiền nào và theo quy ước báo giá nào. Giá lệch mô hình không tự chứng minh cơ hội kinh doanh chênh lệch giá không rủi ro hay tình trạng thiếu USD. Nếu cần chọn nguồn vốn, có thể xem so sánh vay USD trực tiếp với vay euro rồi phòng hộ tỷ giá.

Một quyết định có thể kiểm tra lại cần ghi rõ đồng tiền mua và bán, số tiền gốc, ngày bắt đầu và đáo hạn, thời điểm báo giá, tỷ giá chốt được, các khoản thu chi cuối kỳ và phí kèm ngày trả. Bất kỳ đầu vào nào đổi cũng cần tính lại. Dòng tiền cùng điều kiện mới là cơ sở lựa chọn, không phải việc nhiều chỉ báo thị trường tình cờ cùng hướng.