สินทรัพย์ต่างประเทศขึ้น แต่บัญชีขาดทุน: คำนวณผลของค่าเงินอย่างไร

สินทรัพย์ต่างประเทศอาจให้ผลตอบแทน 10% ในสกุลเงินของสินทรัพย์ แต่บัญชียังขาดทุนเมื่อแปลงกลับเป็นสกุลเงินหลัก สำหรับการลงทุนที่ชำระเต็มจำนวนและไม่ได้ป้องกันความเสี่ยงค่าเงิน ผลตอบแทนสินทรัพย์กับผลตอบแทนจากค่าเงินจะทบกัน ไม่ใช่นำมาบวกอย่างเดียว การซื้อกองทุนด้วยเงินสกุลของตนหรือเห็นมูลค่าแสดงเป็นสกุลนั้นก็ไม่ได้แปลว่ามีการป้องกันความเสี่ยงแล้ว

กำหนดสกุลเงินที่ใช้วัดผลก่อน

ตัวอย่างต่อไปนี้เป็นสมมติฐาน ไม่ใช่ราคาปัจจุบัน นักลงทุนวัดความมั่งคั่งเป็นยูโรและถือสินทรัพย์ดอลลาร์ โดยไม่มีเลเวอเรจ เงินฝากระหว่างงวด ภาษี ค่าธรรมเนียม หรือดอกเบี้ยเงินสด ให้ q คือจำนวนดอลลาร์ต่อหนึ่งยูโร เมื่อ q เพิ่ม ยูโรแข็งค่า และต้องนำเงินดอลลาร์หารด้วย q เพื่อแปลงเป็นยูโร

เมื่อ q เท่ากับ 1.10 เงินเริ่มต้น 10,000 ยูโรแลกได้ 11,000 ดอลลาร์ ผลตอบแทนรวม 10% โดยเก็บเงินที่ได้รับจากสินทรัพย์ไว้ในพอร์ตดอลลาร์ ทำให้มูลค่าเพิ่มเป็น 12,100 ดอลลาร์ แต่ถ้า q ปลายงวดเป็น 1.25 จะเหลือเพียง 9,680 ยูโร หรือ −3.2% แม้ยังไม่ขายก็เกิดการเปลี่ยนแปลงมูลค่าในหน่วยยูโรแล้ว การเลื่อนการแลกเงินจริงไม่ได้ทำให้ความเสี่ยงนี้หายไป

ผลตอบแทนยูโร = (1 + ผลตอบแทนดอลลาร์) × q ต้นงวด ÷ q ปลายงวด − 1

หากกลับการเสนอราคาเป็นยูโรต่อหนึ่งดอลลาร์ ต้องเปลี่ยนเป็นการคูณ แยกสกุลเงินหลักของบัญชี สกุลเงินทางบัญชีของกองทุน และสกุลเงินที่ซื้อขายในตลาดออกจากกัน การเปลี่ยนรหัสซื้อขายเป็นอีกสกุลหนึ่งสำหรับพอร์ตเดิมที่ไม่ป้องกันค่าเงิน ไม่ได้เปลี่ยนความเสี่ยงพื้นฐานโดยอัตโนมัติ

ทำไม 10% ลบ 12% จึงไม่ใช่คำตอบทั้งหมด

มูลค่าดอลลาร์ในหน่วยยูโรลดลง 12% จาก 1.10 ÷ 1.25 − 1 แต่เมื่อมองกลับกัน ยูโรในหน่วยดอลลาร์เพิ่มขึ้น 13.64% อัตราที่เป็นส่วนกลับใช้ฐานต่างกัน จึงไม่สามารถเปลี่ยนแค่เครื่องหมายของเปอร์เซ็นต์ได้

ผลตอบแทนรวมเท่ากับผลตอบแทนสินทรัพย์ บวกผลตอบแทนค่าเงิน และบวกผลคูณของทั้งสองส่วน ดังนั้น 10% − 12% − 1.2% = −3.2% ส่วนสุดท้าย 1.2 จุดเปอร์เซ็นต์ไม่ใช่ค่าธรรมเนียมแอบแฝง แต่เกิดจากกำไรใหม่ 1,100 ดอลลาร์ที่ถูกลดค่าลงด้วยเมื่อแปลงเป็นยูโร

หากผลตอบแทนสินทรัพย์คงที่ 10% อัตราคุ้มทุนคือ 1.10 × 1.10 = 1.21 ดอลลาร์จึงลดค่าในหน่วยยูโรได้ประมาณ 9.09% ก่อนที่กำไรจะหมด ไม่ใช่ 10% นี่คือขอบเขตภายใต้เงื่อนไข ไม่ใช่การคาดการณ์ค่าเงิน และต้องคำนวณใหม่เมื่อผลตอบแทนสินทรัพย์เปลี่ยน

วันแลกเงินปันผลทำให้ผลลัพธ์ต่างกันได้

อีกตัวอย่างหนึ่ง ซื้อหุ้น 100 หุ้นที่ราคาหุ้นละ 100 ดอลลาร์ ราคาปลายงวด 106 ดอลลาร์ และรับเงินปันผลหุ้นละ 4 ดอลลาร์ เมื่อ q ต้นงวด 1.10 ต้นทุนคือ 9,090.91 ยูโร ถ้าแลกเงินปันผล 400 ดอลลาร์ทันทีที่ q เท่ากับ 1.20 จะได้ 333.33 ยูโร เมื่อ q ปลายงวดเป็น 1.25 หุ้นมีมูลค่า 8,480 ยูโร รวมแล้ว 8,813.33 ยูโรโดยไม่คิดดอกเบี้ยเงินสด หรือผลตอบแทนประมาณ −3.05%

ถ้าเก็บปันผลเป็นดอลลาร์จนสิ้นงวด มูลค่าจะเป็น 11,000 ÷ 1.25 = 8,800 ยูโร หรือ −3.2% ส่วนต่าง 13.33 ยูโรมาจากเวลาแลกเงิน ไม่ใช่การเลือกหุ้น เงินปันผลที่แลกแล้วต้องใช้ยอดยูโรที่ได้รับจริง ไม่แลกซ้ำด้วยอัตราปลายงวด และไม่บวกปันผลซ้ำเข้าไปในข้อมูลผลตอบแทนรวมที่นับปันผลไว้แล้ว

ป้องกันเงินต้นไม่ได้ล็อกกำไรทั้งหมด

กลับมาที่เงินเริ่มต้น 10,000 ยูโร สมมติทำสัญญาขายล่วงหน้า 11,000 ดอลลาร์เมื่อครบกำหนด ที่อัตรา 1.12 ดอลลาร์ต่อยูโร ขณะที่อัตราทันทีปลายงวดเป็น 1.25 เงินต้นจะแปลงได้ 9,821.43 ยูโร แต่กำไรเพิ่ม 1,100 ดอลลาร์อยู่นอกจำนวนเงินในสัญญา จึงแปลงตามอัตราทันทีได้ 880 ยูโร รวมเป็น 10,701.43 ยูโร หรือ 7.01% ไม่ใช่ 10%

ตรวจสอบอีกทางได้โดยนำมูลค่าที่ไม่ป้องกันค่าเงิน 9,680 ยูโร บวกกำไรจากการชำระสัญญา 11,000 ÷ 1.12 − 11,000 ÷ 1.25 = 1,021.43 ยูโร ผลลัพธ์ตรงกัน ตัวอย่างนี้ใช้มูลค่าสัญญาคงที่และวันครบกำหนดเดียว ไม่ใช่นโยบายของกองทุนป้องกันค่าเงินทุกกอง

อัตราล่วงหน้าไม่ใช่คำทำนายอัตราทันทีในอนาคต และไม่ใช่การล็อกอัตราต้นงวดได้ฟรี ส่วนต่างอัตราล่วงหน้าสะท้อนการกำหนดราคาจากส่วนต่างดอกเบี้ย รวมทั้งอาจได้รับผลจากเบซิสและเงื่อนไขการทำรายการ จึงเรียกทั้งหมดว่าค่าธรรมเนียมไม่ได้ หากสินทรัพย์กลับลดลง 20% เหลือ 8,800 ดอลลาร์ แต่ยังต้องขายตามสัญญา 11,000 ดอลลาร์ จะเกิดสถานะขายค่าเงินเกิน 2,200 ดอลลาร์ การขึ้นอาจทำให้ป้องกันไม่ครบ ส่วนการลงอาจทำให้ป้องกันเกิน จึงต้องดูรอบการปรับและการจัดการเงินสดด้วย ทั้งนี้ยังไม่รวมต้นทุนซื้อขายเพิ่มเติมและเงินทุนสำหรับหลักประกัน

อย่าให้ฐานเปรียบเทียบทำให้เข้าใจว่าบริหารพอร์ตแย่

ดัชนีราคาเป็นดอลลาร์กับบัญชียูโรที่รวมปันผลต่างกันทั้งสกุลเงินและนิยามผลตอบแทน เวลาปิดตลาดหุ้น คำนวณมูลค่าทรัพย์สินสุทธิ และกำหนดอัตราแลกเปลี่ยนอาจไม่ตรงกันด้วย ส่วนต่างราคาซื้อขาย ภาษี และค่าธรรมเนียมเพิ่มความต่างอีก อัตรากลางที่ใช้ประเมินจึงไม่จำเป็นต้องเป็นอัตราที่ทำรายการได้จริง

คำว่า “ซื้อขายเป็นยูโร” ไม่เท่ากับ “ป้องกันความเสี่ยงเป็นยูโร” ต้องตรวจเป้าหมาย สัดส่วน และวิธีปรับการป้องกัน การลดความเสี่ยงค่าเงินไม่ได้ลบความเสี่ยงธุรกิจ มูลค่าหุ้น หรือดอกเบี้ย กองทุนหลายสกุลเงินต้องแยกตามความเสี่ยง ไม่ใช่ใช้การเปลี่ยนแปลง EUR/USD กับทั้งพอร์ต ส่วนฟิวเจอร์ส CFD และบัญชีกู้เงินต่างประเทศ ต้องแยกหลักประกัน ต้นทุนเงินทุน และกระแสเงินสดรายวันออกมาคำนวณ

สี่ขั้นตอนตรวจยอดบัญชี

1. กำหนดสกุลเงินหลักและเวลาประเมินที่สอดคล้องกัน บันทึกจำนวน ราคา เงินสด และหน่วยของอัตราแลกเปลี่ยน แล้วตัดสินใจก่อนว่าต้องคูณหรือหาร
2. สร้างยอดในสกุลเงินสินทรัพย์ใหม่โดยแยกราคา เงินที่ได้รับ ภาษี และการลงทุนซ้ำ แปลงเงินสดตามวันที่แลกจริงโดยไม่นับปันผลสองครั้ง
3. บันทึกทิศทาง จำนวนเงิน อัตราที่ตกลง และวันครบกำหนดของแต่ละสัญญาป้องกัน เทียบการคุ้มครองที่เหลือกับมูลค่าสินทรัพย์ล่าสุด
4. ใช้เกณฑ์อ้างอิงที่มีสกุลเงิน การนับปันผล และวิธีป้องกันเหมือนกัน หากมีฝากถอน ให้ใช้การคำนวณมูลค่าต่อหน่วยและการขาดทุนจากจุดสูงสุดที่ปรับกระแสเงินสด เพื่อไม่ให้เงินทุนใหม่กลายเป็นกำไรในรายงาน

แยกส่วนต่างให้ได้ว่ามาจากผลตอบแทนสินทรัพย์ การแปลงค่าเงิน เวลารับและแลกเงินปันผล การชำระสัญญา หรือค่าดำเนินการ หลังจากนั้นจึงตรวจส่วนที่ยังอธิบายไม่ได้ว่าเป็นปัญหาข้อมูลหรือรายการในบัญชีหรือไม่