พอร์ตบวกแต่เงินขาดทุน: คำนวณผลตอบแทนถ่วงน้ำหนักตามเวลาและเงินลงทุน

กราฟผลตอบแทนเป็นบวกไม่ได้แปลว่าบัญชีของคุณต้องมีกำไร เส้นทางของการลงทุนกับจำนวนเงินที่อยู่ในแต่ละช่วงเป็นคนละเรื่อง ผลตอบแทนถ่วงน้ำหนักตามเวลาตัดผลจากการเติมและถอนเงินภายนอก ส่วนผลตอบแทนถ่วงน้ำหนักตามเงินลงทุนคำนึงถึงทั้งจำนวนเงินและจังหวะเวลา ขณะที่กำไรขาดทุนเป็นตัวเงินบอกว่าความมั่งคั่งเปลี่ยนไปเท่าไร

ก่อนเปรียบเทียบเปอร์เซ็นต์ของพอร์ตหุ้นหรือพอร์ตหลายสินทรัพย์ ต้องกำหนดขอบเขตบัญชีและตรวจรายการเงินเข้าออกให้ตรงกัน ตัวอย่างสมมติต่อไปนี้มีทั้งผลตอบแทนสะสม 8% และการขาดทุนของผู้ลงทุน โดยไม่เปลี่ยนราคาและไม่มีค่าธรรมเนียมแอบแฝง

บัญชีเงินสดบอกที่มาของขาดทุน 820

เริ่มด้วยเงิน 1,000 หน่วยสกุลเงินในบัญชีที่รวมทั้งหลักทรัพย์และเงินสด ปีแรกครบหนึ่งปีได้ผลตอบแทน 20% มูลค่าจึงเป็น 1,200 ก่อนเติมเงินอีก 9,000 ปีที่สองเริ่มที่ 10,200 และขาดทุน 10% ตลอดปีนั้น เหลือมูลค่าปลายงวด 9,180 สมมติให้ทั้งสองช่วงยาวหนึ่งปีเต็ม ไม่มีเงินเข้าออกอื่น ภาษี หรือค่าใช้จ่าย

ลงทุนรวม 10,000 แต่เหลือ 9,180 จึงขาดทุน 820 ตรวจซ้ำได้จากกำไรปีแรก 200 หักขาดทุนปีที่สอง 1,020 การนำ −820 หาร 10,000 ได้ −8.2% เป็นเพียงสัดส่วนที่ไม่ปรับระยะเวลาลงทุน ไม่ใช่ผลตอบแทนถ่วงน้ำหนักตามเวลาหรือผลตอบแทนตามเงินลงทุนแบบรายปีของตัวอย่างนี้ เพราะเงินเพิ่ม 9,000 อยู่ในตลาดเพียงปีเดียว

ถ่วงน้ำหนักตามเวลา ต้องคูณผลตอบแทนแต่ละช่วง

แบ่งช่วงทุกครั้งที่มีเงินภายนอกเข้าออก ช่วงแรกคำนวณ 1,200/1,000−1 เท่ากับ 20% ส่วนช่วงที่สองใช้มูลค่าหลังเติมเงินเป็นฐาน คือ 9,180/10,200−1 เท่ากับ −10% เงินใหม่ 9,000 เป็นเงินต้น ไม่ใช่กำไร

ผลตอบแทนสะสมตามเวลา = (1 + 20%) × (1 − 10%) − 1 = 8%

ตัวเลขนี้บอกการเปลี่ยนแปลงของเงินหนึ่งหน่วยที่อยู่ตลอดเส้นทางเดียวกัน หากไม่มีการเติมเงินและได้ผลตอบแทนเหมือนเดิม เงินเริ่มต้น 1,000 จะกลายเป็น 1,080 การบวก 20% กับ −10% แล้วได้ 10% จึงผิด และค่าเฉลี่ยเลขคณิต 5% ก็ไม่ใช่ผลตอบแทนทบต้นต่อปี

เมื่อครบสองปี ผลตอบแทนต่อปีคือ √1.08−1 หรือประมาณ 3.923% ส่วน 8% เป็นผลสะสม ไม่ใช่ผลที่แข่งขันกันแต่เป็นคนละหน่วยเวลา การคำนวณที่แม่นยำต้องมีมูลค่าที่เชื่อถือได้ทุกครั้งที่มีเงินภายนอก หากมีเพียงยอดสิ้นเดือนแต่ไม่มีมูลค่า ณ วันเติมเงินระหว่างเดือน ต้องระบุว่าเป็นค่าประมาณ

ถ่วงน้ำหนักตามเงินลงทุน พิจารณาว่าแต่ละก้อนอยู่นานเท่าไร

ตัวอย่างนี้ใช้ผลตอบแทนภายในหรือ IRR ให้ r เป็นอัตราต่อปี เงินแรก 1,000 อยู่สองปี ส่วนเงินเพิ่ม 9,000 อยู่หนึ่งปี จึงต้องเป็นไปตามสมการนี้

1,000 × (1 + r)² + 9,000 × (1 + r) = 9,180

คำตอบที่มีความหมายทางเศรษฐกิจและทำให้ 1+r เป็นบวก คือประมาณ −7.506% ต่อปี ควรเทียบกับผลตอบแทนตามเวลาแบบรายปี 3.923% ไม่ใช่เทียบตรง ๆ กับผลสะสม 8% ความต่างเกิดจากเงินส่วนใหญ่เข้ามารับเฉพาะปีที่สองซึ่งขาดทุน

ในมุมผู้ลงทุน กระแสเงินสดคือ −1,000 ตอนเริ่ม −9,000 เมื่อครบหนึ่งปี และ +9,180 เมื่อครบสองปี รายการสุดท้ายอาจเป็นมูลค่าตลาดปลายงวดที่เชื่อถือได้ ไม่จำเป็นต้องขายจริง ถ้าเงินเข้าออกไม่สม่ำเสมอ ให้ใช้วันที่จริงและเกณฑ์จำนวนวันต่อปีที่ชัดเจน กระแสเงินที่เปลี่ยนเครื่องหมายหลายครั้งอาจมีหลายคำตอบหรือไม่มีคำตอบที่ใช้ได้ ข้อผิดพลาดของโปรแกรมไม่เท่ากับผลตอบแทนศูนย์

กำหนดขอบเขตบัญชีก่อนแยกเงินภายนอก

ถ้าบัญชีรวมเงินสด การขายหุ้นแล้วเก็บเงินไว้ในบัญชีไม่ใช่การถอน และการนำเงินสดเดิมซื้อหุ้นอื่นก็ไม่ใช่การเติมเงิน การนับทุกธุรกรรมเป็นกระแสเงินภายนอกอาจซ่อนผลของการถือเงินสดต่อผลงานพอร์ต

เงินปันผลที่คงอยู่ในบัญชีเป็นรายได้จากการลงทุนและมูลค่าเงินสด ไม่ใช่เงินต้นใหม่ของผู้ลงทุน เมื่อโอนออกนอกบัญชีภายหลังจึงนับเป็นการถอน การโอนหลักทรัพย์ต้องใช้หลักประเมินมูลค่าที่สอดคล้องกันด้วย หากวัดเฉพาะส่วนหนึ่งของพอร์ต ขอบเขตและการจัดประเภทอาจเปลี่ยน จึงต้องบอกให้ชัดก่อน

เงินเติมช่วยปรับสัดส่วนสินทรัพย์ได้ แต่การเติมเงินไม่ใช่การสร้างผลตอบแทน จำนวนที่ต้องเติมดูได้จากการคำนวณปรับสมดุลพอร์ตและเงินลงทุนเพิ่ม นอกจากนี้ต้องใช้สกุลเงิน การรวมรายได้ และขอบเขตต้นทุนให้ตรงกัน ราคาหุ้นที่ไม่เปลี่ยนในสกุลเงินท้องถิ่นยังทำให้มูลค่าบัญชีในอีกสกุลเงินเปลี่ยนได้

เลือกตัวชี้วัดให้ตรงคำถาม และรู้ว่าเมื่อไรต้องหยุดสรุป

เมื่อต้องการประเมินเส้นทางการบริหารที่ผู้จัดการไม่ได้กำหนดเวลาเติมเงินของลูกค้า ผลตอบแทนตามเวลามักเป็นจุดเริ่มต้น ส่วนผลตอบแทนตามเงินลงทุนสะท้อนประสบการณ์ของเงินที่ลงจริง และกำไรขาดทุนเป็นตัวเงินใช้ตรวจความมั่งคั่ง ไม่มีตัวเลขใดเพียงตัวเดียวพิสูจน์ความสามารถเลือกหุ้นหรือจับจังหวะได้

ตัวอย่างนี้ยืนยันเพียงว่าเงินก้อนใหญ่เข้าก่อนช่วงอ่อนแอ ไม่ได้พิสูจน์ว่าผู้ลงทุนไล่ราคาหรือผู้จัดการทำผิด เงินอาจมาจากเงินเดือน การขายทรัพย์สิน หรือแผนที่กำหนดไว้ หากจะวัดผลของจังหวะเติมเงิน ต้องให้พอร์ตอ้างอิงมีเงินเข้าออกวันและจำนวนเดียวกัน ไม่ใช่นำ IRR ส่วนบุคคลต่อปีลบผลตอบแทนสะสมของดัชนีตามอำเภอใจ

หากมูลค่าบางวันหาย สกุลเงินปะปน ค่าใช้จ่ายตกหล่น หรือบันทึกการถอนเป็นขาดทุน ต้องแก้ข้อมูลก่อน ค่าธรรมเนียมที่หักในบัญชีลดสินทรัพย์สุทธิไปแล้ว อย่าหักซ้ำ หากจ่ายค่าใช้จ่ายจากภายนอกและต้องการวัดผลส่วนบุคคลครบถ้วน ให้ใส่ในกระแสเงินที่เกี่ยวข้องอย่างสม่ำเสมอและอธิบายวิธี

หกขั้นตอนตรวจรายงานให้คำนวณซ้ำได้

1. ระบุบัญชีเต็มหรือพอร์ตย่อย ขอบเขตเงินสดและรายได้ค้างรับ รวมถึงสกุลเงินรายงาน
2. ดึงกระแสเงินพร้อมวันที่จริง แยกการเติม ถอน ซื้อขายภายใน และค่าใช้จ่าย
3. ตรวจมูลค่าปลายงวดบวกเงินถอน ลบมูลค่าต้นงวดและเงินเติม ให้ตรงกับกำไรขาดทุนเป็นตัวเงิน เงินเติมในสูตรนี้นับเฉพาะหลังประเมินมูลค่าต้นงวด อย่าหักเงินแรก 1,000 ซ้ำสองครั้ง
4. คำนวณแต่ละช่วงที่แบ่งด้วยเงินภายนอกแล้วเชื่อมแบบทบต้น หากไม่มีมูลค่าให้ระบุข้อจำกัดของค่าประมาณ
5. หา IRR ด้วยเครื่องหมายในมุมผู้ลงทุน ตรวจวันที่ มูลค่าปลายงวด และคำตอบที่ใช้ได้ แล้วทำช่วงเวลาเปรียบเทียบให้ตรงกัน
6. แสดงพร้อมกันว่าขาดทุน 820 ผลตอบแทนตามเวลาสะสม 8% แบบรายปีประมาณ 3.923% และผลตอบแทนตามเงินลงทุนต่อปีประมาณ −7.506% ความสัมพันธ์ของตัวเลขอธิบายผลได้ดีกว่าการเลือกแค่ตัวเดียว