ชำระส่วนต่าง NDF: ได้รับดอลลาร์แล้ว เหตุใดยังต้องหาเงินวอนจ่ายบิล

บริษัทใช้สัญญาซื้อขายเงินตราล่วงหน้าแบบไม่ส่งมอบเงินต้น หรือ NDF ป้องกันความเสี่ยงของยอดจ่ายสกุลวอน และได้รับส่วนต่างเป็นดอลลาร์เมื่อครบกำหนด แต่เจ้าหนี้ต้องการเงินวอน ไม่ใช่ดอลลาร์ NDF ชำระเฉพาะส่วนต่างตามสัญญา ไม่ได้ส่งมอบเงินต้นในสกุลที่ต้องใช้จ่ายบิล การประเมินว่าป้องกันต้นทุนได้จริงหรือไม่จึงต้องเชื่อมสามเรื่องเข้าด้วยกัน ได้แก่ เงินส่วนต่างจากสัญญา เงินที่ใช้ซื้อวอนจริง และเวลาที่เงินแต่ละก้อนพร้อมใช้

แยกบิล 1.3 พันล้านวอนออกจากมูลค่าตามสัญญา 1 ล้านดอลลาร์

สมมติบริษัทจัดหาเงินทุนเป็นดอลลาร์ และมีภาระจ่ายที่แน่นอน 1,300,000,000 วอนในวันที่กำหนด บริษัทมีสิทธิและช่องทางที่ถูกต้องตามกฎหมายสำหรับซื้อและจ่ายวอนอยู่แล้ว จึงทำ NDF ในทิศทางซื้อวอนและขายดอลลาร์ โดยตกลงให้ชำระส่วนต่างเป็นดอลลาร์ คำว่าวอนในที่นี้หมายถึงสกุลเงินของบิล ไม่ได้หมายความว่าวอนต้องเป็นสกุลเงินที่ใช้ในการดำเนินงานของบริษัท

กำหนดมูลค่าตามสัญญาฝั่งดอลลาร์ N＝1,000,000 และอัตราที่ตกลง K＝1,300 วอนต่อดอลลาร์ ยอดวอนที่สอดคล้องกันคือ Q＝N×K＝1,300,000,000 วอน ตรงกับภาระที่ต้องจ่าย การจับคู่จำนวนนี้เป็นขั้นแรกของการตรวจสอบ ไม่ใช่มองเพียงว่ามีสัญญา NDF อยู่แล้ว N ไม่ใช่จำนวนหลักประกัน และไม่ได้แปลว่าจะมีการส่งมอบเงินต้น 1 ล้านดอลลาร์แลกกับเงินวอนภายใต้ NDF

ตัวเลขทั้งหมดต่อไปนี้เป็นสมมติฐาน ไม่ใช่ราคาตลาดปัจจุบัน สมมติว่าไม่มีเงินจ่ายเมื่อเริ่มสัญญา บิลไม่เปลี่ยน และทุกฝ่ายปฏิบัติตามสัญญา ส่วนค่าธรรมเนียม ภาษี เงินหลักประกันระหว่างทาง และต้นทุนการจัดหาเงินยังไม่รวมในการคำนวณ การแยกออกช่วยให้เห็นกลไกสองกระแสเงินสดชัดขึ้น ไม่ได้หมายความว่าต้นทุนเหล่านั้นไม่มีในทางปฏิบัติ

สูตรส่วนต่างต้องระบุด้วยว่าใครเป็นผู้รับดอลลาร์

ให้ R เป็นอัตราอ้างอิงที่สัญญาระบุสำหรับคำนวณเงินชำระ หน่วยเป็นวอนต่อดอลลาร์เช่นเดียวกับ K และให้ P เป็นดอลลาร์ที่บริษัทได้รับจาก NDF ถ้า P เป็นบวก บริษัทรับเงิน ถ้าเป็นลบ บริษัทจ่ายเงิน สำหรับบริษัทที่ต้องซื้อวอน สูตรคือ

P＝Q/R−N＝N(K/R−1)＝N(K−R)/R

Q/R คือยอดดอลลาร์ที่เทียบเท่าบิลวอน ณ อัตรา R เมื่อลบยอดดอลลาร์ N ที่ตกลงไว้จึงได้ส่วนต่าง หากวอนแข็งค่า R จะลดลง และต้องใช้ดอลลาร์มากขึ้นเพื่อซื้อวอนจำนวนเดิม เช่น R ลดจาก 1,300 เหลือ 1,200 บริษัทจะรับ 83,333.33 ดอลลาร์เพื่อชดเชยต้นทุนส่วนที่เพิ่มขึ้น หากคำนวณจากมุมของผู้ซื้อดอลลาร์ สูตรเงินรับจะเป็น N(1−K/R) ซึ่งมีเครื่องหมายตรงข้าม การจำสูตรโดยไม่จำทิศทางซื้อขายจึงอาจสลับเงินรับเป็นเงินจ่ายได้

หน่วยของจำนวนเงินเป็นตัวช่วยตรวจความผิดพลาด N(K−R) มีหน่วยเป็นวอน เพราะนำดอลลาร์ไปคูณส่วนต่างวอนต่อดอลลาร์ ยังเรียกผลลัพธ์นั้นว่าดอลลาร์ไม่ได้ ต้องหารด้วย R ก่อน หากใช้อัตรากลับด้าน s＝1/R และ k＝1/K ซึ่งมีหน่วยดอลลาร์ต่อวอน สูตรจะเป็น P＝Q(s−k) และต้องคูณยอดวอน Q ไม่ใช่ยอดดอลลาร์ N การกลับอัตราโดยใช้ยอดอ้างอิงผิดสกุลทำให้ขนาดเงินชำระผิดไปได้มาก

ดูต้นทุนของบิลรวมกับ NDF ไม่ใช่ตัดสินจากกำไรสัญญาอย่างเดียว

บริษัทต้องขายดอลลาร์ซื้อวอน 1.3 พันล้านแยกจาก NDF ให้ X เป็นอัตราที่สามารถทำรายการได้จริงสำหรับยอดทั้งหมด และมีวันส่งมอบเงินตรงกับความต้องการจ่ายบิล หน่วยยังเป็นวอนต่อดอลลาร์ บริษัทเป็นฝ่ายขายดอลลาร์ จึงต้องใช้ด้านราคาที่คู่ค้ารับซื้อดอลลาร์ ไม่ใช่ราคากลางบนหน้าจอ หากยังไม่ทราบวันส่งมอบ ก็ยังถือไม่ได้ว่าอัตราที่เห็นเป็นราคาที่เหมาะกับภาระนี้

ดอลลาร์ที่ต้องจ่ายเพื่อซื้อวอนก่อนหักรายการอื่นคือ C＝Q/X เมื่อนำเงินรับหรือจ่ายตาม NDF มารวม ยอดจ่ายสุทธิคือ C−P เริ่มจากสมมติให้ X เท่ากับ R ในแต่ละกรณี ตารางนี้เป็นสถานการณ์ทางเลือก ไม่ใช่ข้อมูลราคาที่เกิดขึ้นเรียงตามเวลา

เมื่อ R＝X＝1,200 บริษัทจ่ายซื้อวอน 1,083,333.33 ดอลลาร์ และรับ NDF 83,333.33 ดอลลาร์ จึงจ่ายสุทธิ 1 ล้านดอลลาร์ เงินที่รับจาก NDF ไม่ใช่กำไรเพิ่มเติมที่เกิดขึ้นลอย ๆ เพราะต้นทุนซื้อวอนของบิลเดียวกันสูงขึ้นด้วย ในทางกลับกัน เมื่อ R＝X＝1,400 บริษัทซื้อวอนด้วยเงิน 928,571.43 ดอลลาร์ แต่จ่าย NDF 71,428.57 ดอลลาร์ รวมแล้วยังคงเป็น 1 ล้านดอลลาร์

ดังนั้นการมีเงินไหลออกจากสัญญาไม่ได้แปลว่าการป้องกันความเสี่ยงล้มเหลว เป้าหมายคือจัดการต้นทุนของภาระเดิมเมื่อรวมทั้งสองรายการ ไม่ใช่ทำให้อนุพันธ์แสดงกำไรเสมอ ตารางแสดงดอลลาร์ถึงหน่วยเซนต์ แต่คำนวณโดยไม่ปัดเศษระหว่างขั้น ส่วนวิธีปัดเศษเงินจริงต้องยึดตามเงื่อนไขสัญญาที่ใช้

อัตราอ้างอิงไม่ใช่คำรับรองว่าจะซื้อวอนได้ที่ราคาเดียวกัน

เมื่อนำสูตรมารวมจะเห็นยอดที่ยังเหลือจากความไม่ตรงกันของอัตรา

C−P＝N＋Q(1/X−1/R)

ถ้า X＝R และเงื่อนไขอื่นในตัวอย่างตรงกัน ยอดจ่ายสุทธิเท่ากับ N แต่ถ้า X ต่างจาก R ส่วน Q(1/X−1/R) จะไม่หายไป R ใช้กำหนดเงินส่วนต่างของ NDF ไม่ได้บังคับให้ธนาคารขายวอนในอัตรานั้น ความต่างของเวลา ด้านราคาเสนอซื้อและขาย หรือช่องทางตลาดที่เข้าถึงได้ ล้วนทำให้ X แตกต่างได้ อย่างไรก็ตาม การเห็นสองอัตราไม่เท่ากันยังไม่พอจะระบุสาเหตุ และไม่ควรเรียกความต่างทั้งหมดว่าค่าธรรมเนียม

ตารางถัดไปตรึง R ไว้ที่ 1,200 เงินรับ NDF จึงเท่ากับ 83,333.333… ดอลลาร์ทุกกรณี เปลี่ยนเฉพาะอัตราแลกเงินจริง X เท่านั้น

ที่ X＝1,195 ดอลลาร์หนึ่งหน่วยซื้อวอนได้น้อยลง บริษัทต้องจ่ายซื้อวอน 1,087,866.11 ดอลลาร์ หัก NDF แล้วเป็น 1,004,532.78 ดอลลาร์ สูงกว่างบเดิม 4,532.78 ดอลลาร์ ถ้า X＝1,150 ยอดจ่ายสุทธิจะเป็น 1,047,101.45 ดอลลาร์ และส่วนเกินเพิ่มเป็น 47,101.45 ดอลลาร์ สัญญา NDF ยังชำระถูกต้องตามสูตร แต่ธุรกรรมซื้อวอนอีกขาหนึ่งทำที่ราคาต่างออกไป

ผลที่เหลือไม่จำเป็นต้องเป็นด้านเสียเสมอ หาก R เดิมแต่ X สูงกว่า บริษัทจะซื้อวอนได้มากขึ้นต่อดอลลาร์ ส่วนเพิ่มในสูตรจะติดลบและยอดจ่ายสุทธิต่ำกว่า N ตารางเลือกแสดงด้านที่ไม่เอื้อประโยชน์ ไม่ได้บอกโอกาสเกิดหรือขาดทุนสูงสุด ประเด็นที่ต้องยืนยันคือราคาใช้ได้จริงกับยอดและวันส่งมอบที่ต้องการหรือไม่

จ่ายสุทธิ 1 ล้านดอลลาร์ ไม่ได้หมายความว่ามีเงินพอทุกช่วงเวลา

ย้อนกลับไปกรณี R＝X＝1,200 สมมติบริษัทมีดอลลาร์ที่พร้อมใช้ 1 ล้าน และต้องส่งเงินซื้อวอนก่อนที่เงินรับ NDF 83,333.33 ดอลลาร์จะเข้ามาเป็นยอดใช้ได้จริง บริษัทต้องเตรียมเงินก่อนหักส่วนต่าง 1,083,333.33 ดอลลาร์ จึงขาดสภาพคล่องชั่วคราว 83,333.33 ดอลลาร์

เมื่อเงิน NDF เข้า บริษัทอาจนำไปคืนเงินทุนระยะสั้นที่ใช้เชื่อมช่วงเวลาได้ ยอดจ่ายสุทธิสุดท้ายยังเป็น 1 ล้านดอลลาร์ก่อนต้นทุนการจัดหาเงิน แต่เงินที่จะได้รับในอนาคตไม่ใช่เงินในบัญชีที่โอนได้ตอนนี้ การคำนวณต้นทุนสุดท้ายถูกต้องจึงยังไม่เพียงพอ ถ้าบริษัทไม่สามารถส่งเงินให้ทันกำหนดของเจ้าหนี้

ลำดับนี้เป็นสมมติฐาน ไม่ใช่ข้อกำหนดว่า NDF ทุกฉบับต้องจ่ายเงินเข้าทีหลัง ต้องแยกวันและเวลาตรึงอัตรา R วันชำระ NDF และเวลาที่ใช้เงินได้ วันส่งมอบของการแลกเงินจริง รวมถึงเส้นตายรับเงินของเจ้าหนี้ออกจากกัน ไม่ควรเหมารวมว่าทุก NDF ชำระหลังตรึงอัตราสองวันทำการ หากมีการเรียกหลักประกันหรือดอกเบี้ยเงินทุนระยะสั้น ก็ต้องเพิ่มกระแสเงินสดเหล่านั้นในแผนด้วย

บิลเปลี่ยน เงื่อนไขการป้องกันความเสี่ยงก็ต้องเปลี่ยนตาม

ถ้าบิลถูกยกเลิก NDF ไม่ได้ยกเลิกโดยอัตโนมัติ ถ้ายอดบิลลดลง สัญญาบางส่วนอาจเกินภาระที่เหลือ และถ้าวันจ่ายเลื่อนออกไป วันชำระอนุพันธ์กับวันที่ต้องใช้วอนก็ไม่ตรงกัน สัญญาที่เคยหักล้างความเสี่ยงของบิลอาจเหลือเป็นภาระจากทิศทางค่าเงินโดยไม่มีรายการเดิมรองรับ

การยุติสัญญาก่อนครบกำหนดก็เป็นคำถามอีกแบบหนึ่ง มูลค่าสัญญาฟอร์เวิร์ดและกระแสเงินสดเมื่อปิดก่อนกำหนด ขึ้นกับเวลาที่เหลือ เงื่อนไขตลาดใหม่ และราคาที่ทำรายการได้ ไม่ควรนำส่วนต่าง ณ วันครบกำหนดในบทความนี้ไปใช้เป็นยอดรับหรือจ่ายเมื่อต้องการปิดสัญญาในวันนี้

เอกสารยืนยันธุรกรรมจริงเป็นตัวกำหนดแหล่งอัตรา เวลาและเขตเวลา ผู้คำนวณ วันหยุด สกุลเงินชำระ และทางเลือกเมื่ออัตราอ้างอิงไม่ถูกเผยแพร่ ตัวอย่างเลือกการชำระดอลลาร์ ไม่ได้หมายความว่าทุก NDF ต้องใช้ดอลลาร์ การไม่แลกเงินต้นไม่ได้ทำให้ความต้องการหลักประกัน ความเสี่ยงคู่สัญญา หรือภาระจัดหาเงินหมดไป และไม่ได้ให้สิทธิซื้อวอน โยกย้ายเงินทุน หรือใช้แทนช่องทางชำระเงินที่ถูกกฎหมาย

ตรวจห้าจุดก่อนนำ NDF ไปผูกกับแผนจ่ายเงินจริง

1. ยืนยันบิลต้นทาง ระบุสกุลเงิน Q วันจ่าย และโอกาสที่ยอดจะเปลี่ยนหรือยกเลิก ตรวจว่า Q ตรงกับ N×K โดยไม่สับสนระหว่างยอดวอนกับยอดดอลลาร์ตามสัญญา
2. ตรวจทิศทางและหน่วย เขียนให้ชัดว่าซื้อและขายสกุลใด ชำระสกุลใด และค่าบวกหมายถึงใครรับเงิน ลองกรณีวอนแข็งเพื่อทดสอบเครื่องหมาย และตรวจยอดอ้างอิงใหม่เมื่อใช้อัตรากลับด้าน
3. อ่านข้อกำหนดอัตราอ้างอิง ยืนยันแหล่งข้อมูล วันเวลา ผู้คำนวณ วันหยุด และวิธีสำรองเมื่อข้อมูลขาด ห้ามแทนด้วยราคาปิดหรือราคากลางตามสะดวก
4. ยืนยันการซื้อวอนแยกต่างหาก ตรวจสิทธิและช่องทาง อัตรา X ที่ทำได้สำหรับยอดทั้งหมด ด้านราคารับซื้อดอลลาร์ วันส่งมอบ และค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม แล้วคำนวณ C−P ใหม่
5. เรียงเงินตามเวลาที่ใช้ได้ แยกยอดรับในอนาคตออกจากยอดพร้อมใช้ ตรวจยอดจ่ายก่อนรับเงิน เส้นตายเจ้าหนี้ หลักประกัน และแหล่งเงินชั่วคราวพร้อมต้นทุน

ผลการชำระ NDF ที่ถูกต้องเป็นเพียงส่วนหนึ่งของแผน ต้องตรวจทั้งดอลลาร์สุทธิที่จ่าย วอนที่ได้จริง และเงินที่พร้อมก่อนเส้นตาย เมื่อทั้งสามส่วนเชื่อมกันได้ จึงจะนำกลไกป้องกันค่าเงินไปใช้รองรับบิลจริงได้ครบถ้วน