ETF เลเวอเรจ: ปรับฐานรายวันแล้วผลตอบแทนต่างจากดัชนีอย่างไร

ดัชนีกลับมาที่จุดเดิม แต่ ETF เลเวอเรจรายวัน 2 เท่ายังขาดทุนได้ โดยไม่ได้หมายความว่ากองทุนทำตามเป้าหมายผิดพลาดเสมอไป ตัวคูณใช้กับผลตอบแทนของแต่ละรอบที่ปรับเลเวอเรจ ไม่ใช่ผลตอบแทนสะสมของดัชนีนับจากวันที่เราซื้อ หากต้องการหาสาเหตุ ควรเริ่มจากคำนวณเส้นทางผลตอบแทนรายวัน แล้วเทียบมูลค่าทรัพย์สินสุทธิของกองทุน ก่อนตรวจราคาที่ซื้อขายจริงและต้นทุนในบัญชี

ในทางกลับกัน การปรับเลเวอเรจทุกวันไม่ได้ทำให้ผลตอบแทนต่ำกว่าเสมอไป ตลาดที่ขึ้นต่อเนื่องอาจทำให้ผลตอบแทนทบต้นสูงกว่าสองเท่าของกำไรสะสมดัชนีได้ สิ่งสำคัญคือเรากำลังวัดผลตอบแทนประเภทใด ใช้ช่วงเวลาไหน และเทียบกับเป้าหมายอะไร

อ่านรอบการปรับเลเวอเรจก่อนคำนวณ

ETF เลเวอเรจรายวันโดยทั่วไปตั้งเป้าผลตอบแทนเป็นจำนวนเท่าของการเปลี่ยนแปลงรายวันของดัชนีอ้างอิง ซึ่งมักระบุเป็นเป้าหมายก่อนค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่าย กองทุนอาจใช้อนุพันธ์และปรับฐานะอ้างอิงให้สัมพันธ์กับทรัพย์สินสุทธิที่เปลี่ยนไป เป้าหมายไม่ใช่การรับประกัน และตราสารหนี้ที่ซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์ซึ่งมีเลเวอเรจก็ไม่ใช่ผลิตภัณฑ์ชนิดเดียวกับ ETF โดยอัตโนมัติ

ตรวจดัชนีอ้างอิง ตัวคูณบวกหรือลบ ความถี่ในการปรับฐาน เวลาในการตีมูลค่า วิธีจัดการเงินจ่ายคืน และเงื่อนไขปรับพิเศษ ผลิตภัณฑ์ที่ปรับทุกเดือนต้องใช้ช่วงคำนวณต่างกัน การซื้อกลางวันไม่ได้ทำให้ผลตอบแทนจากเวลาซื้อถึงปิดตลาดเท่ากับสองเท่าของดัชนีตลอดช่วงนั้นเสมอ

ดัชนีเท่าทุน แต่กองทุน 2 เท่าลดลง 1.1852%

ตัวอย่างสมมติต่อไปนี้เริ่มดัชนีและกองทุนที่ 100 ใช้เวลาตีมูลค่าเดียวกัน และสมมติว่าทำตามเป้าหมายรายวันได้ตรงทั้งหมด โดยไม่รวมค่าธรรมเนียม ต้นทุนเงินทุน การจ่ายเงิน และส่วนต่างจากการติดตามดัชนี วันแรกดัชนีขึ้น 8% เป็น 108 วันต่อมาลดลง 8/108 หรือประมาณ 7.4074% กลับมา 100 การลดลงวันหลังไม่ใช่ 8% เพราะฐานคำนวณเปลี่ยนแล้ว

วันที่สอง กองทุน 2 เท่าขาดทุนประมาณ 14.8148% แต่คิดจากมูลค่า 116 จึงได้ 116 × (1 − 14.8148%) ≈ 98.8148 ส่วนกองทุนผกผันได้กำไรจากฐานที่ลดเหลือ 92 ทั้งสองกองทุนจึงทำตามเป้าหมายแต่ละวันได้ครบ แต่ยังขาดทุนตลอดสองวัน โดยไม่ต้องมีค่าธรรมเนียมมาอธิบายส่วนต่างนี้

มูลค่าปลายทางตามแบบจำลอง = มูลค่าเริ่มต้น × ผลคูณของ (1 + L × r) ทุกช่วง โดย L คือตัวคูณพร้อมเครื่องหมาย และ r คือผลตอบแทนดัชนีในแต่ละรอบ วิธีนี้ต่างจากนำผลตอบแทนสะสมของดัชนีมาคูณ L หากตัวประกอบของวันใดเป็นศูนย์หรือติดลบ ไม่ควรลากแบบจำลองต่อแล้วสรุปว่ามูลค่าทรัพย์สินสุทธิของผลิตภัณฑ์จริงจะติดลบ ต้องอ่านข้อกำหนดรองรับเหตุการณ์รุนแรงก่อน

ดัชนีขึ้นเท่ากัน 8.16% แต่กองทุนให้ผลไม่เท่ากัน

เส้นทาง A ดัชนีขึ้นวันละ 4% สองวันติดกัน: 100 → 104 → 108.16 กองทุน 2 เท่าตามแบบจำลองจะเป็น 100 → 108 → 116.64 กำไร 16.64% สูงกว่าสองเท่าของกำไรสะสมดัชนีที่เท่ากับ 16.32% การทบต้นจึงไม่ได้ลดผลตอบแทนเสมอไป

เส้นทาง B ดัชนีขึ้น 16% เป็น 116 แล้วลดประมาณ 6.7586% มาจบที่ 108.16 เช่นกัน กองทุน 2 เท่าขึ้นไป 132 ก่อนลดประมาณ 13.5172% เหลือ 114.1572 กำไรเพียง 14.1572% ต่ำกว่าเส้นทาง A ราว 2.4828 จุดเปอร์เซ็นต์ การดูเฉพาะจุดเริ่มและจุดจบของดัชนีจึงไม่พอ

คำว่าขึ้นอยู่กับเส้นทางต้องใช้ให้แม่นยำ สองตัวอย่างนี้มีชุดผลตอบแทนรายวันต่างกัน หากเพียงสลับลำดับของผลตอบแทนชุดเดิม ผลคูณจะไม่เปลี่ยนในแบบจำลองที่ไม่มีเงินเข้าออก ต้นทุนแปรผัน หรือข้อกำหนดพิเศษ จึงไม่ควรกล่าวว่าการสลับวันขึ้นกับวันลงเพียงอย่างเดียวทำให้มูลค่าสุดท้ายต่างกันแน่นอน

จุดคืนทุนและขนาดความเสี่ยงเปลี่ยนไปด้วย

หลังเหลือ 98.8148 กองทุน 2 เท่าต้องการให้ดัชนีขึ้นประมาณ 0.5997% ในอีกหนึ่งวันจึงจะกลับมา 100 ภายใต้สมมติฐานเดิมที่ไม่มีต้นทุนและติดตามได้ตรงทั้งหมด: (100 / 98.8148 − 1) / 2 ตอนนั้นดัชนีจะอยู่ประมาณ 100.5997 ตัวเลขนี้ใช้กับตัวอย่างนี้เท่านั้น ไม่ใช่ระดับฟื้นตัวที่ใช้ได้กับทุกกองทุน

การปรับเลเวอเรจคือการปรับฐานะ ไม่ใช่การล้างขาดทุน ในภาพจำลองแบบฐานะเทียบเท่าหุ้น ทรัพย์สินสุทธิ 100 รองรับฐานะ 200 เมื่อดัชนีขึ้น 8% ทรัพย์สินสุทธิเป็น 116 และฐานะเดิมเป็น 216 เป้าหมายใหม่สองเท่าคือ 232 จึงต้องเพิ่มฐานะอีก 16 นี่เป็นคำอธิบายกลไก ไม่ใช่วิธีบันทึกมูลค่าอ้างอิงของสัญญาสวอปจริงทุกประเภท

ถือจำนวนหน่วยเท่าเดิมจึงไม่ได้แปลว่าจำนวนเงินที่เสี่ยงเท่าเดิม หลังตลาดเคลื่อนไหวแรง ควรคำนวณฐานะอ้างอิงและงบขาดทุนใหม่ พร้อมทบทวนระยะเวลาถือ การรอดัชนีกลับถึงระดับเก่าไม่ตอบว่าฐานะยังเหมาะกับวัตถุประสงค์เดิมหรือไม่

กองทุนขึ้น 4% แต่บัญชีได้ประมาณ 1.76%

สมมติมูลค่าทรัพย์สินสุทธิต่อหน่วยที่หักค่าใช้จ่ายของกองทุนแล้วเพิ่มจาก 10 เป็น 10.40 ผู้ลงทุนซื้อ 100 หน่วยที่ 10.20 ซึ่งสูงกว่ามูลค่าทรัพย์สินสุทธิ 2% แล้วขายที่ 10.40 เมื่อส่วนเกินราคาหายไป ผลตอบแทนราคาก่อนค่านายหน้าคือ 10.40 / 10.20 − 1 ≈ 1.9608% ไม่ใช่ 4%

หากคิดค่านายหน้าสมมติครั้งละ 1 หน่วยเงิน ทั้งขาซื้อและขาย โดยไม่มีภาษี เงินจ่ายคืนหรือการแปลงสกุลเงิน เงินออกเริ่มต้นเท่ากับ 1,021 และเงินรับสุทธิ 1,039 กำไร 18 ทำให้ผลตอบแทนเป็น 18 / 1,021 ≈ 1.7630% บัญชีจริงต้องรวมภาษีและอัตราแลกเปลี่ยนที่เกี่ยวข้อง และไม่หักอัตราค่าใช้จ่ายซ้ำเต็มจำนวนจากผลตอบแทนทรัพย์สินสุทธิที่สะท้อนต้นทุนนั้นไปแล้ว

ส่วนต่างราคาเสนอซื้อเสนอขาย ความลึกของตลาด และการจับคู่ได้บางส่วนเป็นอีกชั้นหนึ่ง ราคาล่าสุดหรือมูลค่าทรัพย์สินสุทธิไม่รับประกันว่าคำสั่งทั้งก้อนจะซื้อขายได้ตรงนั้น บทวิเคราะห์เรื่อง คิวคำสั่งจำกัดราคาและการจับคู่บางส่วน ช่วยแยกปัญหาการส่งคำสั่งออกจากส่วนต่างการติดตามของกองทุน

ตรวจสี่ชั้นก่อนเรียกทุกอย่างว่ามูลค่าเสื่อม

1. เป้าหมาย: ยืนยันดัชนี ทิศทางและตัวคูณ รอบปรับฐาน และช่วงตีมูลค่า โดยใช้สกุลเงินและวิธีนับเงินจ่ายคืนให้ตรงกัน
2. เส้นทางตามแบบจำลอง: คูณผลตอบแทนทีละรอบด้วยความละเอียดเพียงพอ เพื่อแยกผลของเลเวอเรจรายวันก่อนต้นทุนจริง
3. มูลค่าทรัพย์สินสุทธิ: เทียบข้อมูลกองทุนช่วงเดียวกัน แล้วหาคำอธิบายส่วนที่เหลือจากค่าใช้จ่าย เงินทุน วิธีจำลองดัชนี และการตีมูลค่า
4. บัญชีจริง: รวมจำนวนหน่วย ราคาจับคู่ ค่านายหน้า ภาษี เงินจ่ายคืนและอัตราแลกเปลี่ยน หากมีฝากหรือถอนเงิน ต้องเลือกวิธีวัดผลตอบแทนที่สอดคล้องกันก่อนเปรียบเทียบ

ถ้าเส้นทางตามแบบจำลองอธิบายส่วนต่างได้เกือบหมด ปัญหาอยู่ที่เกณฑ์เปรียบเทียบเดิม ถ้ามูลค่าทรัพย์สินสุทธิรายวันยังผิดจากเป้าหมายมาก ให้ตรวจผลิตภัณฑ์และข้อมูล แต่ถ้ากองทุนเป็นไปตามคาดและบัญชีตามไม่ทัน ให้เริ่มจากราคาจับคู่กับต้นทุน ทั้งสามกรณีต้องตรวจคนละจุด