วิธีคำนวณอัตราแลกเปลี่ยนไขว้: ราคาซื้อขายและกับดักอาร์บิทราจสามสกุล

การนำอัตรากลางสองคู่มาคูณกันช่วยหาอัตราแลกเปลี่ยนอ้างอิงได้ แต่ยังไม่บอกว่าจะได้รับเงินจริงเท่าไร เพราะการแลกแต่ละช่วงต้องใช้ราคาที่ซื้อหรือขายได้จริง เส้นทางที่ได้อัตราดีกว่าในการแลกขาเดียว ไม่ได้หมายความว่าจะมีกำไรเมื่อแลกกลับเป็นเงินสกุลเดิม การตรวจสอบอาร์บิทราจสามสกุลจึงต้องติดตามเงินให้ครบทุกขา ไม่ใช่ดูเพียงส่วนต่างของอัตรากลาง

ราคาซื้อเป็นมุมมองของผู้เสนอราคา

EUR/USD หมายถึงจำนวนดอลลาร์ต่อหนึ่งยูโร หากเสนอราคา 1.1000/1.1002 ผู้เสนอราคาซื้อยูโรที่ 1.1000 และขายยูโรที่ 1.1002 ดังนั้นลูกค้าขายยูโรด้วยราคาแรก และซื้อยูโรด้วยราคาหลัง หากสลับมุมมองนี้ กำไรที่คำนวณได้อาจไม่มีอยู่จริง

ตัวเลขต่อไปนี้เป็นสมมติฐาน ไม่ใช่ราคาตลาดปัจจุบัน โดยถือว่าราคาเสนอพร้อมกัน เป็นราคาที่ผูกพันและผู้ทำรายการรายเดียวกันใช้ได้ มีปริมาณเพียงพอ และมีวันชำระราคาสปอตตรงกัน ในขั้นแรกยังไม่รวมค่าธรรมเนียมเพิ่มเติม เพื่อแยกผลของส่วนต่างราคาซื้อขายออกมาให้ชัด

EUR/JPY: ไล่กระแสเงินก่อนใช้การคูณ

เมื่อต้องการเปลี่ยน 10,000 ยูโรเป็นเยนผ่านดอลลาร์ ให้ขายยูโรที่ 1.1000 จะได้เงิน 11,000 ดอลลาร์ จากนั้นขายดอลลาร์ที่ 150.00 จะได้ 1,650,000 เยน ราคาซื้อ EUR/JPY ที่สังเคราะห์จากสองคู่จึงเท่ากับ 1.1000 × 150.00 = 165.000000 หน่วยก็ตรวจสอบได้: ดอลลาร์ต่อยูโรคูณเยนต่อดอลลาร์ จะเหลือเยนต่อยูโร

ในทางกลับกัน หากใช้เยนซื้อ 10,000 ยูโร ต้องมี 11,002 ดอลลาร์ก่อน การซื้อดอลลาร์จำนวนนี้ใช้เงิน 11,002 × 150.04 = 1,650,740.08 เยน ราคาขายสังเคราะห์จึงเป็น 1.1002 × 150.04 = 165.074008 ทศนิยมที่แสดงเป็นความละเอียดในการคำนวณ ไม่ได้แปลว่าแพลตฟอร์มรับคำสั่งด้วยช่วงราคาขนาดนั้น

ส่วนต่าง 740.08 เยนสำหรับเงินยูโรจำนวนเดียวกันเกิดจากส่วนต่างราคาซื้อขายสองช่วง ยังไม่รวมค่าธรรมเนียมที่เรียกเก็บแยก การใช้เฉพาะอัตรากลางจะซ่อนต้นทุนนี้ไว้ ไม่ได้ทำให้ต้นทุนหายไป

EUR/GBP: ตัวหารต้องใช้ราคาคนละฝั่ง

EUR/USD และ GBP/USD ต่างเสนอราคาเป็นดอลลาร์ การเปลี่ยนยูโรเป็นปอนด์จึงเริ่มจากขายยูโรที่ราคารับซื้อ EUR/USD แล้วซื้อปอนด์ที่ราคาขาย GBP/USD ราคาซื้อสังเคราะห์ EUR/GBP คือ 1.1000 ÷ 1.2503 ≈ 0.87978885 ส่วนราคาขายคือ 1.1002 ÷ 1.2500 = 0.88016 การเอาราคาซื้อหารราคาซื้อไม่ตรงกับรายการที่ต้องทำจริง

โดยทั่วไป หากมี A/C และ B/C ราคาซื้อ A/B ใช้ราคาซื้อคู่แรกหารราคาขายคู่หลัง ส่วนราคาขายใช้ฝั่งตรงข้าม การกลับคู่เงินก็ต้องสลับสองฝั่งเช่นกัน: USD/EUR มีราคาซื้อ 1/1.1002 ≈ 0.90892565 และราคาขาย 1/1.1000 ≈ 0.90909091 หากกลับเศษส่วนโดยไม่สลับคอลัมน์ ราคาซื้อจะสูงกว่าราคาขายเพราะสูตรผิด ไม่ใช่เพราะพบโอกาสทำกำไรแล้ว

เส้นทางที่ดีกว่าอาจยังขาดทุนเมื่อแลกครบวงจร

สมมติ EUR/JPY โดยตรงเสนอ 164.99/165.08 ขณะที่เส้นทางผ่านดอลลาร์ได้ 165.000000/165.074008 ภายใต้เงื่อนไขที่ตั้งไว้ เส้นทางดอลลาร์ให้ราคาดีกว่าเล็กน้อยทั้งสองฝั่ง แต่ช่วงราคายังทับซ้อนกัน จึงไม่ได้สร้างวงจรที่มีกำไรโดยอัตโนมัติ

ขาย 10,000 ยูโรผ่านดอลลาร์ได้เงิน 1,650,000 เยน แล้วซื้อยูโรกลับที่ราคาขายโดยตรง 165.08 จะเหลือเพียง 9,995.15 ยูโร ขาดทุนราว 4.85 ยูโรก่อนค่าธรรมเนียมเพิ่มเติม การเปรียบเทียบราคาซื้อสองราคา หรืออัตรากลางสองค่า จะมองข้ามต้นทุนขากลับ

ส่วนต่างกำไรขั้นต้นที่อาจตรวจสอบต่อได้ ต้องเกิดเมื่อราคาซื้อโดยตรงสูงกว่าราคาขายสังเคราะห์ หรือราคาซื้อสังเคราะห์สูงกว่าราคาขายโดยตรง จากนั้นยังต้องหักต้นทุนทั้งหมดในสกุลเดียวกัน โดยปริมาณ วันชำระราคา และสิทธิใช้ราคาต้องตรงกัน ภาพหน้าจอจากคนละเวลาไม่ยืนยันว่าทำรายการทุกขาพร้อมกันได้

เหตุใดผลในตารางจึงต่างจากผลการซื้อขาย

ราคาที่ดีที่สุดอาจรองรับเพียงปริมาณเล็กน้อย หากคำสั่งใหญ่กินหลายระดับ ต้องใช้ราคาเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักตามปริมาณที่ทำได้จริง ราคาอ้างอิง ข้อมูลล่าช้า หรือราคาที่เสนอภายใต้เงื่อนไขเครดิตของผู้อื่น ไม่ใช่ราคาที่บัญชีของเราใช้ได้แน่นอน

ถ้าขายยูโรสำเร็จ แต่ขาเปลี่ยนดอลลาร์เป็นเยนไม่สำเร็จ บัญชีจะเหลือความเสี่ยงดอลลาร์ที่ไม่ได้ตั้งใจ กลไกของ คำสั่งจำกัดราคาและการจับคู่เพียงบางส่วน ช่วยอธิบายว่าการกำหนดราคาไม่ได้รับประกันว่าจะครบปริมาณ นอกจากนี้วันหยุดของแต่ละสกุลอาจทำให้วันชำระราคาไม่ตรงกันและต้องจัดหาเงินทุนเพิ่ม สัญญาซื้อขายล่วงหน้าหรืออนุพันธ์ที่ชำระเป็นเงินสดก็ไม่อาจแทนการแลกเงินจริงแบบสปอตโดยอัตโนมัติ

ลำดับตรวจสอบที่นำไปเทียบกับยอดเงินได้

1. ระบุเงินสกุลต้นทาง ปลายทาง และหน่วยของทุกราคา
2. บันทึกราคาทั้งสองฝั่ง เวลา ปริมาณ และวันชำระราคาที่บัญชีเดียวกันใช้ได้
3. เขียนแต่ละขาเป็นการซื้อหรือขาย เก็บความละเอียดระหว่างคำนวณ และปัดเศษตอนท้ายตามกฎของสกุลเงินและการซื้อขาย
4. แปลงค่าธรรมเนียมขั้นต่ำ คอมมิชชัน และต้นทุนเงินทุนเป็นสกุลเดียวกัน อย่าบวกจำนวนพิปเข้ากับจำนวนเงินโดยตรง
5. หากทดสอบอาร์บิทราจ ต้องรวมขากลับและตรวจว่าทุกขาทำได้ครบโดยไม่เหลือสถานะที่ไม่ต้องการ
6. เทียบใบยืนยันรายการกับยอดเงินปลายทาง หากใช้เพียงอัตรากลาง ผลลัพธ์ยังเป็นการคำนวณเชิงทฤษฎี

ประโยชน์ของอัตราแลกเปลี่ยนไขว้คือทำให้ตรวจสอบต้นทุนการแลกเงินได้ สิ่งตัดสินไม่ใช่ส่วนต่างที่ดูน่าสนใจบนจอ แต่เป็นกระแสเงินครบวงจรที่ทำรายการได้จริง