Temettü Sonrası Fiyat Düşüşünde Gerçek Getiri Nasıl Hesaplanır?

Bir hissenin 20'den 19'a düşmesi, sahibinin vergi öncesi varlığının mutlaka %5 azaldığı anlamına gelmez. Hisse başına 1 nakit temettünün ayrıldığı gün, daha önce hisse fiyatının içinde bulunan değerin bir bölümü ayrı bir alacak hakkına dönüşür. Sonucu ölçmek için hisse değeri ile temettüyü bir araya getirip vergi ve masrafları düşmek gerekir.

Bu durum, temettü öncesi alımın bedava kazanç sağladığı anlamına da gelmez. Gerçek fiyat piyasada oluşur, para daha sonra hesaba geçebilir ve kesintiler yatırımcının elinde kalan tutarı azaltır. Esas soru, başlangıçta yatırılan paranın sonunda ne kadar hisse ve nakde dönüştüğüdür.

Temettü alacağı ile kullanılabilir nakit aynı değildir

Kayıt tarihi hak sahiplerinin belirlenmesiyle ilgilidir. Temettü hakkı olmadan işlem görmeye başlama tarihi, yapılan alımın yaklaşan ödemeyi içerip içermediğini belirler. Ödeme tarihi ise paranın dağıtılacağı tarihtir. Takas kuralları, tatiller ve özel dağıtımlar bu takvimi değiştirebilir. Başka bir piyasadan öğrenilmiş gün hesabı yerine şirket duyurusu ve ilgili borsanın takvimi esas alınmalıdır.

Olağan nakit temettüye hak kazanmış varsayımsal bir yatırımcı, 20'den 100 hisse almış olsun: ilk harcama 2.000. Hisse başına brüt temettü 1. Diğer koşullar değişmezse temettü sonrası 19 referans fiyatı, 1.900 değerinde hisse ve 100 temettü alacağı bırakır; vergi öncesi toplam yine 2.000'dir. Alacak ekonomik varlığa dahil olabilir, ancak henüz çekilebilir veya işlemde kullanılabilir para değildir.

Örnekte tek bir varsayımsal para birimi kullanılır; borçlanma, açığa satış ve dışarıdan ek para yoktur. Fiyatlar, kesinti oranı ve ücretler eğitim amaçlıdır; herhangi bir ülkenin güncel vergi kuralı ya da gerçek piyasa verisi değildir.

Aynı yatırımda neden üç farklı getiri çıkar?

100 hisse daha sonra 19,60'tan satılarak 1.960 elde edilsin. Temettüde varsayımsal %20 kesinti nedeniyle net 80 alınsın. Alış masrafı yoktur; yalnızca son satışta 4 ücret ödenir. Temettü nakitte tutulur.

2.036; 1.960 satış tutarı artı 80 net temettü eksi 4 ücrettir. Net kazanç 36 olur. Fiyat getirisi kotasyonu, brüt toplam getiri dağıtımı da içeren performansı, hesap getirisi ise varsayılan kesintilerden sonraki sonucu gösterir. Brüt temettüyü yeniden yatıran bir endeks ile net temettüyü nakitte tutan hesabı doğrudan kıyaslamak, yöntem farkını yatırım başarısı farkı gibi gösterebilir.

Gerçek alış masrafı varsa ilk harcamaya eklenmelidir. Yabancı hisselerde yatırım, temettü ve dönem sonu değeri hesabın baz para birimine tutarlı biçimde çevrilmelidir. Örnekteki %20, okuyucunun uygulayacağı vergi oranı değildir.

Başabaş için fiyatın 20'ye dönmesi gerekmez

Temettü nakitte kaldığında başabaş satış fiyatı (2.000 − 80 + 4) / 100 = 19,24 olur. Grafikte temettü boşluğunun kapanmasıyla yatırımcının kendi maliyetini geri alması farklı şeylerdir.

Satış 18,80'den gerçekleşirse 1.880 + 80 − 4 = 1.956 kalır. Zarar 44, net getiri −%2,2'dir. 1 / 20 ile hesaplanan %5 temettü verimi, elde tutma döneminde %5 kâr garantisi değildir. Bir sonraki ödeme şirketin gelecekteki kazancına, nakit kaynaklarına ve kararına bağlıdır.

Temettü ayrılması tek başına aşırı satım veya yükseliş sinyali oluşturmaz. Aynı gün kâr beklentisi bozulabilir, genel piyasa düşebilir ya da likidite zayıflayabilir. Bu yeni etkiler temettüden kaynaklanan ayrışmadan ayrı incelenmelidir.

Yeniden yatırılan temettüyü ikinci kez eklemeyin

Alternatif bir yolda, hesaba geçen net 80 fiilen 19,20'den yeniden yatırılsın. Kesirli hisse alınabildiğini ve bu alımın masrafsız olduğunu varsayarsak 4,1667 hisse eklenir; toplam 104,1667 olur. Son fiyat 19,60 iken hisse değeri yaklaşık 2.041,67'dir. Son satış ücreti yine 4 kabul edilirse net 2.037,67 kalır; başlangıçtaki 2.000 üzerinden getiri yaklaşık %1,8833'tür.

80 zaten ek hisselere dönüşmüştür; bir kez daha eklemek çifte sayımdır. Gerçekleşen 19,20 fiyatı yerine temettü sonrası teorik 19 fiyatı da kullanılamaz. Ödeme ve işlem tarihi, kesirli hisse imkânı, ücretler ve kalan nakit önemlidir. Son fiyat 18,80'e gerilerse ek hisseler yaklaşık 78,33 eder; bu, nakitte tutulan 80'den azdır. Yeniden yatırım piyasa riskini artırır, her durumda daha iyi sonuç vermez.

Otomatik planın işlem koşulları kendine özgüdür. Yatırımcı kendi limit emrini veriyorsa gerçekleşmeyi kontrol etmelidir. Fiyatın limite değmesine rağmen emrin neden gerçekleşmeyebileceği burada da önem taşır: gönderilmiş emir henüz artmış hisse adedi değildir.

Grafik ile hesap ekstresini uzlaştıracak beş kontrol

Düzeltilmemiş fiyatlar gerçek işlemleri doğrulamak için kullanışlıdır. Düzeltilmiş seriler ve toplam getiri endeksleri ise kişisel hesabın vergilerini ve işlemlerini birebir yansıtmayan varsayımlar içerebilir. Temettüyü performansa eklemeden önce serinin onu zaten içerip içermediğini öğrenin.

1. Duyurudan temettü hakkı olmadan işlem görme tarihini, ödeme tarihini, hisse başına tutarı ve hak sahibi hisse adedini doğrulayın.
2. Brüt tutarı, kesintiyi ve net ödemeyi ayırın. Para geldiğinde alacağı nakitle değiştirin; ikisini birlikte tutmayın.
3. Yeniden yatırımın gerçek işlem tarihini, fiyatını, miktarını, masrafını ve nakit artığını kaydedin.
4. Son hisseleri, kullanılmamış nakdi ve geçerli alacakları ilk harcamayla karşılaştırın. Dışarıdan para giriş çıkışında uygun nakit akışı veya alt dönem yöntemi gerekir.
5. Karşılaştırma ölçütünün temettü, vergi, yeniden yatırım, para birimi ve tarih esaslarını eşitleyin.

Grafik fiyatın, ekstre dağıtılan paranın yolunu gösterir. Tam getiri hesabı ikisini de gerektirir.