Limit fiyat görüldüğü halde emir neden gerçekleşmez?

Grafikte alış limitiniz görülüyor, fakat emir hâlâ bekliyor. Bu durum tek başına bir işlem hatası değildir. Limit, kabul edilen fiyatı sınırlar; karşı taraftaki miktarı ayırmaz ve sırada öncelik sağlamaz. Esas soru, emir kabul edildikten sonra işlem yapabileceği piyasada yeterli karşı miktarın sizin sıranıza ulaşıp ulaşmadığıdır.

500 paylık alımın yalnızca 250 payı gerçekleşebilir. Başka bir durumda aynı fiyattan 600 pay el değiştirirken sizin emrinize hiç pay düşmeyebilir. Fiyat grafiğini emir defteri ve öncelik kurallarıyla tamamlamak gerekir.

Son işlem fiyatı ile işlem yapılabilir kotasyonu ayırın

Hemen almak isteyen emir normalde satış teklifleriyle, hemen satmak isteyen emir alış teklifleriyle eşleşir. Son fiyat geçmişte gerçekleşmiş bir işlemdir; alış ve satışın ortalaması ise hesaplanan bir değerdir. İkisi de istenen miktarın hazır olduğunu kanıtlamaz. Mumun en düşük değeri, emrinizin o sırada aktif olup olmadığını da göstermez.

Dolar cinsinden varsayımsal bir payın tek emir defterinde sürekli işlem gördüğünü düşünelim. Eşleşme sırasında teklifler değişmiyor; başka emir, iptal veya özel tahsis kuralı yok. Başlangıçta komisyonu dışarıda bırakıyoruz. Her alternatif aynı ilk defterden başlıyor, emirler peş peşe gönderilmiyor.

Fiyat koruması, miktarın eksik kalmasına yol açabilir

100,02 USD limitli 500 pay alış emri, 100 payı 100,00’dan ve 150 payı 100,02’den alır. Tutar 25.003 USD, gerçekleşen 250 payın ortalaması 100,012 USD olur. Kalan 250 pay, 100,05 fiyatındaki satışı alamaz. Bekleyip beklemeyeceği emrin geçerlilik koşuluna bağlıdır.

500 paylık piyasa emri bu sabit örnekte üç kademeyi tüketir: 10.000 + 15.003 + 25.012,50 = 50.015,50 USD. Ortalama fiyat 100,031 USD’dir. Tüm miktarın başlangıçtaki en iyi satış fiyatından alınmasına göre fark 15,50 USD, yani 50.000 USD referans tutarın 3,1 baz puanıdır. Gerçek teklifler emir ulaşmadan değişebileceği için bu sonuç bir gerçekleşme vaadi değildir.

100,05 USD limitli alış da aynı koşullarda 500 payı ortalama 100,031’den alır. Limit, bütün paylara üst sınırdan ödeme talimatı vermez. Hemen eşleşebilen limit emir fiyat tavanını korur; ancak teklifler çekilirse eksik kalabilir. Piyasa emri de işlem durdurmayı veya karşı taraf yokluğunu ortadan kaldırmaz.

Aynı fiyat, aynı sıra demek değildir

Ayrı bir örnekte aynı fiyatta katı zaman önceliği uygulandığını varsayalım. 99,98 USD’deki 200 pay alış emrinizin önünde öncelikli 800 pay var. İptal, gizli emir veya sıra değişimi olmadan aynı işlem yerinde bu fiyattan 600 pay satılıyor. Tamamı önceki emirlere gider. Sizin gerçekleşmeniz sıfır, önünüzde kalan miktar 200 paydır.

Ardından 300 pay daha satıldığında önce bu 200 pay tamamlanır, 100 pay size düşer. Emrinizin 100 payı hâlâ bekler. Mumda fiyatın görülmesi bu sıra hareketini açıklamaz.

Her ürün saf zaman önceliği kullanmaz; miktara orantılı veya karma dağıtım yöntemleri de vardır. Fiyat değiştirmek ya da miktar artırmak önceliği etkileyebilir; kural işlem yerine göre kontrol edilmelidir. Başka bir yerdeki işlem sizin kuyruğunuzu otomatik olarak azaltmaz. İşlem hacmi ve göreli hacim okunurken veri kapsamı ile kişisel gerçekleşme kaydı birbirinden ayrılmalıdır.

Kalan miktar ve komisyon için farklı kurallar vardır

100,02 limitli 500 paya dönelim. Destekleniyorsa IOC, hemen alınabilen 250 payı gerçekleştirip kalan 250’yi iptal edebilir. FOK ise 500 payın tamamını derhal limit içinde ister; miktar yetersizse tüm emir iptal olur. Günlük geçerli normal bir emirde kalan miktar, uygulanabilir bitiş saatine kadar bekleyebilir. Seans dışı uygunluk ve aracı kurum koşulları ayrıca incelenmelidir.

Limit, komisyon dahil birim maliyet tavanı olmak zorunda değildir. 250 pay için 25.003 USD tutara varsayımsal 3 USD masraf eklenirse toplam 25.006 USD, pay başına maliyet 100,024 USD olur. Bu, 100,02 limitini aşar ama hiçbir gerçekleşme fiyatı sınırı ihlal etmemiştir. Ücretin emir başına mı, gerçekleşme başına mı alındığı ayrıca önemlidir.

Emri değiştirmeden önce denetim sırası

1. Kabul kaydını bulun: emir numarası, saat, yön, fiyat, adet ve işlem yeri veya yönlendirme. Gönderilmiş, bekleyen, reddedilmiş ve aktif farklı durumlardır.
2. Kabulden sonraki doğru karşı kotasyonu ve miktarı karşılaştırın. Grafik ile işlem yerinin aynı veriyi temsil ettiğini doğrulayın.
3. Geçerlilik süresini, seansı, IOC ve FOK koşullarını okuyun.
4. Her gerçekleşmeyi kalan adetle eşleştirin; değişiklikleri de ekleyin. İptal talebi, iptal onayı değildir. Yeni emirden önce arada gerçekleşen miktarı kontrol ederek mükerrer pozisyonu önleyin.
5. Ağırlıklı ortalama fiyatı ve masrafı ayrı hesaplayın. Kurallarla çelişki sürüyorsa tam kayıtla inceleme talep edin.

Tezgâh üstü döviz ve CFD işlemlerinde aracı kurumun fiyat akışı, birleşik bir borsa emir defteri değildir. Sıra hesabını aktarmadan önce gerçek işlem modelini belirlemek gerekir.

Gerçekleşme, tek başına başarı ölçütü değildir

Pasif bir limit hareketi kaçırabilir veya olumsuz bilgi gelirken gerçekleşip fiyatın aleyhe ilerlemesine maruz kalabilir. Alış satış farkından tasarruf kesin avantaj sağlamaz. Önce fiyat sınırının mı, gereken asgari miktarın mı, yoksa bitiş zamanının mı öncelikli olduğunu belirleyin.

Geriye dönük testte mum limite değdiğinde tüm miktarı gerçekleşmiş saymak, geliş zamanı, derinlik ve sıra için iyimser varsayımlar yapar. Mum verisi bunları kanıtlamaz. Varsayımı açıkça yazıp daha ihtiyatlı gerçekleşme senaryolarını sınamak gerekir; aksi halde görülen üstünlük stratejiden değil, simülasyondaki ayrıcalıktan kaynaklanabilir.