Finans Piyasaları Doğanın Değerini İçerebilir mi?

Ekonomik

Özet:

Bu açıklama, finans piyasalarının doğanın değerini ve önerilen potansiyel çözümleri benimsemekte neden zorluk çektiğini araştırıyor.

Küresel Ayak İzi Ağı, 2024 yılında "insanlar 1,7 Dünya'da yaşıyormuş gibi ekolojik kaynak kullanıyor" tahmininde bulundu. Kaynakların bu aşırı kullanımı, küresel ekonominin sürekli çevresel bozulma pahasına nasıl geliştiğini ortaya koyuyor. Biyoçeşitliliğin ekonomisi üzerine kapsamlı bir rapor olan 2021 Dasgupta İncelemesi, 1992 ile 2014 yılları arasında emek, beceri ve bilgi olarak tanımlanan kişi başına düşen insan sermayesinin yaklaşık %13 arttığını ve yollar, binalar ve fabrikalar gibi kişi başına düşen sermayenin iki katına çıktığını tahmin etti. Bu arada, "insanlara fayda akışı sağlayan yenilenebilir ve yenilenemeyen doğal varlıkların stoğu" olarak tanımlanan kişi başına düşen doğal sermaye %40 düştü.

İklim değişikliği ve biyolojik çeşitliliğin azalmasından kaynaklanan zorluklarla boğuşurken, ekonomik karar alma süreçlerine çevresel hususları da dahil etme ihtiyacı giderek artıyor.

Ekonomik kararlara doğanın değerini dahil ederken hangi zorluklarla karşılaşıyoruz?

Çevresel bozulma, ekonomistlerin dışsallık sorunu olarak adlandırdığı şeyden kaynaklanır: Bir işlemde doğrudan yer alan bireylerin toplum tarafından karşılanan dolaylı maliyetleri hesaba katmaması. Bunun bir örneği, bir toprak sahibinin sera gazlarını emmedeki rolünü dikkate almadan bir ormanı kesmesi olabilir. Ayrıca, resmi bir piyasanın yokluğunda temiz havanın veya kirlenmemiş nehirlerin değerini geleneksel ekonomik ölçütler kullanarak ölçmek zordur. Sonuç olarak, insanlık doğanın sağladığı hizmetlere ("ekosistem hizmetleri") (ağaçlardan gelen oksijen, arılar tarafından mahsullerin tozlaştırılması ve sulak alanlardan kaynaklanan taşkınların azaltılması gibi) büyük ölçüde sanki ücretsizmiş gibi davrandı ve eylemlerinin neden olduğu bu kaynakların tükenmesini dikkate almadı.

Dışsallıkların ele alınması, toplumsal maliyetlerin ekonomide yaratılan mal ve hizmetlerin fiyatına dahil edilmesini içerir. İdeal olarak, üretim sırasında yayılan karbonu, su kirliliğinin neden olduğu biyolojik çeşitlilik kaybını, ormansızlaşmadan kaynaklanan oksijen tükenmesini vb. tahmin eder ve fiyatlandırırdık. Altta yatan fikir, ormanları, gölleri ve diğer doğal kaynakları yalnızca dönüştürülebilecekleri mallar için değil, aynı zamanda orijinal doğal formlarında kaldıklarında topluma sağladıkları değer için de değerlendirmektir. Örneğin, bitkiler atmosferdeki CO2'yi emer ve fotosentez yoluyla oksijen salar. Bu nedenle, prensipte, CO2 emisyonlarının fiyatını, bunları telafi etmek için ağaç dikmenin maliyetini tahmin ederek hesaplamak mümkündür. Ancak, diğer çevresel dışsallıkları değerlendirmek daha karmaşıktır. İklim değişikliği nedeniyle hayvan türlerinin yok olması gibi biyolojik çeşitlilik kaybına parasal bir değer atamak, farklı hayvan türlerinin içsel değeri ve ekosistemler üzerindeki uzun vadeli etkiler gibi kolayca ölçülemeyen faktörleri içerdiği için özellikle zordur.

Doğayı finansal piyasalara dahil etme çabalarına dair bazı örnekler nelerdir?

Çevresel dışsallıklara ve ekosistem hizmetlerine parasal bir değer atamanın zorluklarına rağmen, finansal piyasalar işletmelerin çevresel etkisini hesaba katarak ve yatırımları sürdürülebilir girişimlere yönlendirerek bu zorlukları ele almak için araçlar ve mekanizmalar sunabilir. Doğal kaynakların değerini tanıyan finansal araçlar geliştirerek, şirketleri çevrenin korunmasına öncelik vermeye teşvik edebiliriz. Bu yaklaşım, doğanın değerini ölçmeye ve fonları olumlu çevresel etkiye sahip girişimlere yönlendirmeye yardımcı olabilir. Aşağıdaki bölümlerde, finansal piyasaların doğanın değerini nasıl dahil etmeye çalıştığını ve bu çabaların etkinliğini nasıl değerlendirdiğini inceliyoruz.

Sürdürülebilir yatırımlar

Sürdürülebilir yatırımlar, çevresel veya sosyal değeri teşvik ederken finansal getiriler üretmeyi amaçlar. Genellikle "ESG" olarak etiketlenen (çevresel, sosyal ve yönetişim anlamına gelir) bu yatırımlar çok çeşitli araçları kapsar. Bunlar, olumlu çevresel etkileri olan projeleri finanse etmek için ihraç edilen borç menkul kıymetleri olan yeşil tahvillerden, ESG kriterlerine göre hisse senetleri veya tahviller seçen ESG odaklı borsa yatırım fonlarına (ETF'ler) kadar uzanır.

Son zamanlardaki tepkilere rağmen, ESG yatırımlarına olan talep son yıllarda artmıştır ve ABD'de artmaya devam etmesi beklenmektedir. Yakın zamanda yapılan bir çalışma, 2016 yılında tanınmış bir derecelendirme kuruluşunun sürdürülebilirlik derecelendirmelerini yayınlamasını takip eden yılda, "yüksek sürdürülebilirlik" fonlarının 24 milyar dolar net giriş yaşadığını, "düşük sürdürülebilirlik" fonlarının ise 12 milyar dolar net çıkış yaşadığını göstermektedir. Bu, yüksek sürdürülebilirlik fonlarının düşük sürdürülebilirlik fonlarından daha iyi performans gösterdiğine dair kanıt olmamasına rağmen gerçekleşmiştir.

Ancak ESG etiketlerinin etkinliği ve şeffaflığı konusunda önemli endişeler devam etmektedir. ABD'deki kendi kendini etiketleyen ESG yatırım fonlarının analizi, bu fonların 2010 ile 2018 yılları arasında aynı finansal kurumlardaki ESG olmayan fonların sahip olduklarına kıyasla "işçilik ve çevre yasalarına uyum konusunda daha kötü geçmişe sahip" firmalardan oluşan bir portföy tuttuğunu bulmuştur. Yazarlar, ESG fonlarının daha yüksek ESG puanlarına sahip firmaların portföylerini tutmasına rağmen, bu puanların gerçek uyum kayıtları veya karbon emisyonu seviyeleri yerine gönüllü ESG ile ilgili açıklamaların miktarıyla ilişkili olduğunu bulmuştur.

2002 ile 2020 yılları arasında 3.000'den fazla şirketin emisyon verilerini analiz eden başka bir çalışma, "kahverengi" firmalardan "yeşil" firmalar lehine yatırım çekmeyi içeren sürdürülebilir yatırım stratejilerinin ters etki yaratabileceğini öne sürüyor. Yazarlar, "yeşil" firmalar daha düşük sermaye maliyeti yaşadıklarında emisyonlarının çok fazla değişmediğini, ancak "kahverengi" firmalar daha yüksek sermaye maliyeti yaşadıklarında emisyonlarının önemli ölçüde arttığını buldular. Bunun nedeni, "kahverengi" firmalardan yatırım çekmenin sermaye maliyetlerini artırması ve onları emisyonları azaltabilecek yeni yeşil teknolojilere yatırım yapmak yerine mevcut yüksek kirlilikli üretim yöntemlerini kullanmaya devam etmeye zorlamasıdır.

Son olarak, 2020'den 2022'ye kadar biyoçeşitlilik finansmanı anlaşmalarının bir analizi, yaklaşık %60'ının yalnızca özel sermaye tarafından finanse edildiğini, kalan %40'ının ise "karma finans" (kamu veya hayırsever fonlamayla birleştirilmiş özel sermaye) içerdiğini buldu. Çalışma ayrıca, saf özel sermayenin daha yüksek beklenen finansal getirilere sahip ancak daha az iddialı biyoçeşitlilik etkilerine sahip daha küçük ölçekli anlaşmaları finanse etme eğiliminde olduğunu ortaya koydu. Buna karşılık, karma finans, daha düşük karlılığa sahip ancak daha iddialı biyoçeşitlilik etkilerine sahip daha büyük ölçekli projeler için kullanıldı. Yazarlar, karma finansın, risklerini azaltarak ve karlılık açığını kapatarak özel yatırımcıları çekmek için yararlı bir araç olduğunu öne sürüyorlar.

Krediler

Çevresel krediler, alıcıların belirli çevresel eylemleri dolaylı olarak desteklemelerine olanak tanıyan finansal araçlardır. Örneğin, bir yatırımcı karbon kredileri satın alarak başka bir şirkete sera gazı (GHG) emisyonlarını azaltması için ödeme yapar. Diğer yeni kredi türleriyle karşılaştırıldığında, karbon kredisi piyasası iyi yerleşmiştir: 2022'de gönüllü karbon piyasasının 1,7 gigaton karbonu kapsayan yaklaşık 2 milyar dolarlık bir piyasa büyüklüğü vardı ve uyumluluk piyasalarının 2021'de küresel GHG emisyonlarının yaklaşık %20'sini kapsayan yaklaşık 850 milyar dolarlık bir piyasa büyüklüğü vardı.

Koruma için finansal ödüller yaratmak amacıyla biyolojik çeşitlilik kredileri gibi diğer doğayla ilgili kredi türleri önerilmiştir. Bu modele göre, bir şirket biyolojik çeşitliliği iyileştirmek için bir plan tasarlar ve bunu şirketin kendisi veya üçüncü bir tarafça düzenli izleme ile uygular. İzleme, belirli biyolojik çeşitlilik hedeflerine ulaşıldığını doğruladığında bir biyolojik çeşitlilik kredisi oluşturulur. Kredi daha sonra satılabilir ve geliri toprak sahibi ve biyolojik çeşitlilik kredisi geliştiricisi arasında paylaşılır. Birkaç şirket biyolojik çeşitlilik kredileri satmaya başladı ve Birleşmiş Milletler şu anda biyolojik çeşitlilik kredileri konusunda gönüllü bir uluslararası ittifakı kolaylaştırıyor. AB ayrıca İklim Biyolojik Çeşitlilik Bağlantısı projesi aracılığıyla biyolojik çeşitlilik kredilerini ve biyolojik çeşitlilikle bağlantılı karbon kredilerini araştırıyor.

Doğa temelli kredilerin karşı karşıya olduğu zorluklar arasında, kredilerden elde edilen gelirlerin amaçlanan hedefler doğrultusunda kullanılmasının sağlanması ve çevresel etkinin doğru bir şekilde ölçülmesi yer alıyor.

Doğayı koruyan şirketler

Finansal piyasalarda çevresel dışsallıkları içselleştirmenin bir diğer yaklaşımı da doğa koruma şirketlerinin kurulmasıdır. Bu şirketlerin temel amacı arazi satın almak veya kiralamak ve ekosistem hizmetleri üretmek için yönetmektir. Arazi sahipleri koruma haklarını bağışlayabilir veya satabilir, bu da arazi sahibinin araziyi geliştirme veya bölme hakkı gibi belirli haklarından vazgeçmesiyle sonuçlanır. ABD'de yaklaşık 38 milyon dönüm araziyi kapsayan 221.256 koruma hakkı vardır. Koruma hakları arazi sahipleri için vergi avantajlarıyla ilişkilendirilirken, İç Gelir İdaresi bu vergi avantajlarının kötüye kullanıldığını gözlemlemiştir.

Bazı durumlarda, bu şirketlerin halka açık olarak işlem görmesi ve borsalarda listelenmesi öngörülmektedir; ticaretle ilişkili fiyat keşif sürecinin doğal varlıkları koruma değerini yansıtacağı fikriyle. Bu model, New York Borsası halka açık olarak işlem görecek "doğal varlık şirketlerini" listelemeyi önerdiğinde Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu tarafından değerlendiriliyordu. Öneri Ocak 2024'te geri çekilmiş olsa da, New York Times bu modelin prototiplerinin özel piyasalarda devam ettiğini belirtiyor.

Doğa koruma şirketleri, koruma çabalarının yanı sıra ekonomik getiriler elde etmeyi hedefler. Bu getiriler genellikle karbon kredilerinin satışı veya sürdürülebilir tarım, mülk kiralama, yenilenebilir enerji üretimi ve ekoturizm gibi ekonomik faaliyetler yoluyla elde edilir. Bu faaliyetlerden elde edilen gelirler, araziyi satın almak için kullanılan kredileri geri ödemek için kullanılabilir.

Doğanın değerini doğayı koruyan şirketlere entegre etmek birkaç nedenden dolayı zordur. İlk olarak, temel finans değerleme formülleri bir şirketin hisse senedi fiyatının yatırımcıların üretmesini beklediği tüm gelecekteki nakit akışlarının iskontolu değeri olduğunu ima eder. Rekabetçi piyasalarda, doğa temelli şirketlerin başarılı bir şekilde faaliyet gösterebilmeleri için ihtiyaç duydukları finansmanı güvence altına almak amacıyla yatırımcılarına rekabetçi getiriler sunmaları gerekir. Ancak, bu tür karlar elde etmek için şirketler ekosistem hizmetlerini paraya çevirmek veya denetledikleri doğal kaynaklardan değer çıkarmak zorunda kalabilirler, bunları korumak yerine. Yatırımcıları çekmek için bu değer çıkarımı gerekliyse, ekonomik faaliyetler sürdürülebilir ve şeffaf bir şekilde yürütülmelidir; örneğin, sürdürülebilir tarım veya ekoturizm yoluyla.

Bir diğer zorluk ise doğayı koruyan şirketlerin faaliyetlerinin şeffaflığını ve sıkı denetimini sağlamakla ilgilidir. Bu şirketler, faaliyetlerinin çevreye gerçekten fayda sağladığını göstermelidir, ancak örneğin biyolojik çeşitliliği ölçmek, karmaşık yapısı nedeniyle doğası gereği zordur. Bu faaliyetleri izlemek için gerekli denetim ve raporlama çerçevelerini uygulamak da karmaşık bir görevdir ve genellikle önemli kaynaklar ve uzmanlık gerektirir. Biyolojik çeşitlilik için standartlaştırılmış ölçümlerin olmaması, yatırımcıların yatırımlarının gerçek etkisini değerlendirme yeteneklerini daha da engeller.

Bu zorluklara rağmen, doğayı koruyan şirketler, doğanın içsel faydalarına değer vermenin, doğanın korunması için elzem olduğu yönündeki güçlü fikri temsil ediyor. Koruma çabalarına özel sermaye çekerek, hükümetin ve hayırseverliğin tek başına karşılayamayacağı finansman ihtiyaçlarını karşılayabilirler. Biyolojik çeşitliliğin kaybını önlemek için önemli finansman açığı olduğu göz önüne alındığında (yıllık 700 milyar doların üzerinde olduğu tahmin ediliyor), uygun güvenlik önlemleri ve şeffaf operasyonlarla, doğayı koruyan şirketlerin yatırımcılara uzun vadeli getiri olasılığı sunarken çevrenin korunmasına anlamlı bir şekilde katkıda bulunabileceği umuluyor.

Sonuçlar

Finansal piyasalarda doğayı değerlendirmek, yenilikçi yaklaşımlar ve dikkatli değerlendirmeler gerektiren temel ancak karmaşık bir görevdir. Sürdürülebilir yatırım ve doğayı koruyan şirketlerin mevcut durumu bir miktar umut vadetse de, doğanın yeterince değerlendirilmesini ve korunmasını sağlamada önemli zorluklar devam etmektedir. Bu zorlukların üstesinden gelerek, çevresel sürdürülebilirliği teşvik ederken ekonomik kalkınmayı destekleyen finansal kurumlar yaratabiliriz.

Bugünün tüm ekonomik gelişmelerinden haberdar olmak için ekonomik takvim sayfamızı ziyaret edin.

Risk Uyarıları ve Yatırım Sorumluluk Reddi Beyanları

İşlem yapmanın yüksek derecede risk içerdiğini ve herhangi bir strateji veya yatırım yöntemini takip etmenin potansiyel kayıplara yol açabileceğini anlıyor ve kabul ediyorsunuz. Sitedeki içerik, katkıda bulunanlarımız ve analistlerimiz tarafından yalnızca bilgilendirme amaçlı sağlanmaktadır. Herhangi bir ticari varlığın, menkul kıymetin, stratejinin veya başka bir ürünün kendi yatırım hedeflerinize ve finansal durumunuza göre yatırım yapmaya uygun olup olmadığını belirlemekten yalnızca siz sorumlusunuz.

Risk Beyanı

Hisse senetleri, döviz, emtialar, vadeli işlemler, tahviller, ETF'ler veya kripto gibi finansal varlıkların alım satımında kayıp riski ciddi miktarda olabilir. Brokerınıza yatırdığınız parayı tamamen kaybedebilirsiniz. Bu nedenle, koşullarınız ve finansal kaynaklarınız ışığında bu tür bir ticaretin sizin için uygun olup olmadığını dikkatle değerlendirmelisiniz.

Kendi kendinize durum tespiti yapmadan veya mali danışmanlarınıza danışmadan hiçbir yatırım yapmamalısınız. Mali durumunuzu ve yatırım ihtiyaçlarınızı bilmediğimiz için web içeriğimiz size uygun olmayabilir. Mali bilgilerimizin gecikmesi veya yanlışlık içermesi mümkündür; bu nedenle tüm işlemlerinizin ve yatırım kararlarınızın sorumluluğu tamamen size ait olacaktır. Kaybedilen sermayenizden şirket sorumlu olmayacaktır.

Web sitesinden izin almadan web sitesindeki grafikleri, metinleri veya ticari markaları kopyalamanıza izin verilmez. Bu web sitesinde yer alan içerik veya verilere ilişkin fikri mülkiyet hakları, sağlayıcılarına ve borsa tüccarlarına aittir.

Son Aramalar

En Çok Arananlar

Teklifler

Analiz

Kullanıcı

7/24

Ekonomik Takvim

Eğitim

Veri