Pertumbuhan 5.11% Pelitup Muka Indonesia pada 2025 Meningkatkan Risiko Ekonomi

Ekonomi Indonesia berkembang sebanyak 5.11% pada tahun 2025, mencatatkan pecutan sederhana berbanding pertumbuhan 5.03% yang dicatatkan pada tahun 2024. Prestasi ini, didorong oleh pemulihan permintaan domestik, kurang daripada sasaran kerajaan sebanyak 5.2% tetapi berada dalam julat ramalan Bank Indonesia iaitu 4.7% hingga 5.5%.

Walaupun angka sepanjang tahun menunjukkan daya tahan, ia juga menonjolkan cabaran ketara yang dihadapi oleh ekonomi terbesar di Asia Tenggara itu.

Eksport dan Perbelanjaan Cuti Menjana Pertumbuhan

Sektor eksport yang kukuh merupakan enjin utama aktiviti ekonomi. Menurut Statistik Indonesia, eksport meningkat 6.15%, didorong oleh peningkatan penghantaran komoditi utama seperti minyak sawit, besi dan keluli. Terutamanya, eksport nikel dan derivatifnya ke China, bersama-sama dengan elektronik, tekstil dan kasut ke AS, menyaksikan peningkatan dua digit meskipun terdapat tarif "timbal balik" daripada pentadbiran Trump.

Di dalam negara, ekonomi menyaksikan lonjakan akhir tahun, dengan KDNK berkembang 5.39% tahun ke tahun pada suku keempat, meningkat daripada 5.04% pada suku ketiga. Peningkatan ini sebahagian besarnya disebabkan oleh aktiviti pengguna bermusim, apabila perbelanjaan penggunaan isi rumah dan pengangkutan meningkat semasa cuti Krismas dan Tahun Baru. Walau bagaimanapun, ini berlaku walaupun banjir dan tanah runtuh yang teruk di utara Sumatra menyebabkan kerugian ekonomi yang besar.

Hadapan Utama Mencabar Matlamat 8% Prabowo

Walaupun terdapat angka utama yang positif, beberapa kelemahan asas menimbulkan ancaman kepada matlamat bercita-cita tinggi Presiden Prabowo Subianto untuk mencapai pertumbuhan tahunan 8% menjelang 2029.

Pemberhentian pekerja secara besar-besaran merentasi industri daripada tekstil kepada syarikat baharu teknologi dalam beberapa tahun kebelakangan ini telah melemahkan kuasa beli pengguna dan memperlahankan penggunaan swasta. Tekanan dalaman ini diburukkan lagi oleh cabaran luaran, termasuk perang perdagangan yang berterusan dan ketegangan geopolitik.

Kestabilan pasaran domestik juga telah tergugat. Kebimbangan utama termasuk:

• Rupiah Indonesia jatuh ke paras terendah dalam sejarah berbanding dolar AS bulan lepas.

• Amaran daripada penyedia indeks global MSCI mencetuskan penjualan pasaran saham.

• Kejatuhan pasaran menyebabkan peletakan jawatan ketua-ketua bursa saham dan Pihak Berkuasa Perkhidmatan Kewangan.

Perbelanjaan Rangsangan Menolak Defisit ke Had Perundangan

Bagi menyokong ekonomi, kerajaan telah melaksanakan pakej rangsangan sebanyak 110.7 trilion rupiah ($6.6 bilion) pada tahun 2025. Pakej tersebut merangkumi diskaun bil utiliti, insentif cukai nilai tambah dan bantuan sosial untuk keluarga berpendapatan rendah. Perbelanjaan ini berasingan daripada 71 trilion rupiah yang diperuntukkan kepada program utama seperti inisiatif makanan percuma untuk kanak-kanak oleh Presiden Prabowo.

Menteri Kewangan Purbaya Yudhi Sadewa mengakui bahawa bajet negeri adalah penting untuk mengekalkan pertumbuhan. Walau bagaimanapun, sokongan fiskal ini telah mendorong defisit bajet kepada 2.92% daripada KDNK, menjadikannya hampir kepada had sah 3%.

Mempertahankan strategi itu, Sadewa memberitahu pemberita bulan lalu, "Saya boleh menjadikan defisit sifar, tetapi ekonomi akan berada dalam keadaan kucar-kacir." Untuk tahun hadapan, kerajaan menyasarkan kadar pertumbuhan sebanyak 5.4%.