Panduan Lengkap Melabur Bon Emas Berdaulat (SGB) di Zerodha

Bon Emas Berdaulat (SGB) menawarkan cara yang sangat cekap bagi pelabur untuk mendapat manfaat daripada kenaikan harga emas sambil menjana kadar faedah tahunan tetap. Walaupun Bank Pusat India (RBI) telah menangguhkan terbitan primer (pasaran utama) yang baharu, platform seperti Zerodha terus menyediakan akses penuh kepada aset ini melalui perdagangan pasaran sekunder.

Menguruskan portfolio SGB anda pada hari ini memerlukan pemahaman tentang mekanik pelaksanaan bursa, kekangan kecairan (liquidity), dan perbezaan harga (spread). Panduan ini memperincikan cara melaksanakan pesanan beli dan jual dengan betul di Zerodha Kite, mencagarkan bon sedia ada untuk margin dagangan, serta memahami implikasi cukai bagi penebusan awal berbanding memegang bon sehingga tempoh matang.

Adakah Anda Masih Boleh Membeli Bon Emas Berdaulat Melalui Zerodha?

Anda masih boleh membeli Bon Emas Berdaulat (SGB) di Zerodha, tetapi ia terhad kepada pasaran sekunder sahaja. Bank Pusat India (RBI) telah menghentikan terbitan primer, bermakna anda tidak lagi boleh memohon bon baharu pada harga tetap kerajaan. Sebaliknya, anda mesti membeli unit sedia ada daripada pelabur lain yang menjualnya di Bursa Saham Kebangsaan (NSE) atau Bursa Saham Bombay (BSE).

Untuk melakukan ini, anda tidak perlu menggunakan portal "Bids" di Zerodha. Sebaliknya, urus niaga dilakukan terus melalui aplikasi atau platform web Zerodha Kite. Anda perlu mencari simbol ticker SGB yang spesifik dan membelinya semasa waktu pasaran standard, sama seperti membeli saham ekuiti biasa.

Mengapa Ketersediaan SGB Primer di Zerodha Dihentikan?

Kerajaan India menangguhkan skim SGB selepas Februari 2024 kerana produk tersebut menjadi beban fiskal yang tidak mampan. SGB asalnya dirancang untuk mengurangkan import emas fizikal dengan menawarkan pelabur kadar faedah tahunan tetap 2.5% di atas kenaikan harga emas. Apabila harga emas global melonjak, liabiliti pembayaran kerajaan jauh melebihi manfaat makroekonomi daripada pengurangan defisit akaun semasa.

Apabila siri bon terdahulu mencapai tempoh penebusan awal, pengiraan kos amat merugikan kerajaan. Sebagai contoh, pelabur yang memegang siri SGB 2020 memperoleh keuntungan melebihi 200% apabila tempoh penebusan awal mereka dibuka pada awal 2026. Membayar keuntungan modal yang besar ini, bersama dengan faedah dwi-tahunan, menjadikan SGB mekanisme pinjaman yang jauh lebih mahal bagi kerajaan berbanding sekuriti kerajaan standard. Kesannya, Kementerian Kewangan memilih untuk bergantung kepada pinjaman pasaran tradisional dan membekukan skim SGB primer buat masa yang tidak menentu.

Mengapa Tiada Tranche SGB Baharu di Zerodha Buat Masa Ini?

Anda tidak akan melihat sebarang tawaran aktif di bahagian "Bids" dalam Zerodha Console atau di Zerodha Coin kerana RBI belum menerbitkan kalendar terbitan untuk tahun kewangan semasa. Sebelum ini, semasa tranche aktif, Zerodha menyediakan tetingkap khas di mana pelabur boleh memohon unit pada harga terbitan yang ditetapkan oleh RBI—seperti tranche terakhir pada Februari 2024 yang berharga ₹6,263 segram.

Oleh kerana tiada terbitan SGB baharu yang dijadualkan, strategi pelabur perlu berubah daripada bidaan primer kepada perdagangan pasaran sekunder. Ini memerlukan kaedah pelaksanaan yang berbeza:

• Cari kod yang tepat: Anda tidak boleh mencari secara umum dengan kata kunci "gold bonds". Anda mesti mengenal pasti bulan dan tahun matang bon sedia ada (contohnya: SGBMAY29 atau SGBAUG28).
• Gunakan Marketwatch Kite: Masukkan kod SGB spesifik tersebut dalam bar carian Zerodha untuk menambahkannya ke dalam senarai pantau (watchlist) anda.
• Nilai premium: SGB di pasaran sekunder didagangkan berdasarkan penawaran dan permintaan bursa. Anda mungkin perlu membayar harga premium di atas harga emas fizikal semasa, yang secara langsung akan mengurangkan hasil berkesan sehingga matang (yield to maturity) anda.

Cara Membeli SGB Sedia Ada di Pasaran Sekunder Zerodha

Anda boleh membeli Bon Emas Berdaulat (SGB) yang telah diterbitkan sebelum ini pada bila-bila masa melalui pasaran sekunder di platform Kite Zerodha. Ini membolehkan pelabur memiliki aset bersandarkan emas dengan segera tanpa perlu menunggu tarikh terbitan baharu.

Di Mana Untuk Mencari SGB di Kite atau Zerodha Console

SGB pasaran sekunder hanya boleh didapati melalui bar carian di platform dagangan Kite, bukan di Zerodha Console. Console hanya dikhaskan untuk permohonan primer semasa tempoh terbitan baharu.

Untuk mencari bon sedia ada di Kite, anda mesti menggunakan konvensyen penamaan bursa:

• NSE SGB: Taip SGB diikuti dengan bulan dan tahun matang. Contohnya, bon yang matang pada September 2028 disenaraikan sebagai SGBSEP28.
• BSE SGB: Taip BSE SGB diikuti dengan bulan dan tahun matang.

Harga bagi tranche yang sama sering berbeza sedikit antara NSE dan BSE disebabkan faktor penawaran dan permintaan setempat. Anda boleh menambah kedua-dua ticker ke Marketwatch anda untuk membandingkan kadar harga semasa dan memilih transaksi yang lebih murah.

Perkara yang Perlu Disediakan Sebelum Membuat Pesanan

Sebelum membuat pesanan beli, anda mesti memastikan baki tunai mencukupi dan menilai spread bida-tanya (bid-ask spread).

• Baki Tunai Penuh: Pembelian SGB tidak layak untuk margin intraday (MIS). Baki dana Kite anda mesti meliputi nilai penuh transaksi secara pendahuluan.
• Pengiraan Hasil Hingga Matang (YTM): SGB pasaran sekunder kerap didagangkan di bawah harga emas fizikal semasa. Sahkan baki tempoh matang bon dan jadual pembayaran faedah 2.5% dwi-tahunan untuk memastikan harga diskaun tersebut memberi kelebihan matematik berbanding bon baharu.
• Akaun Demat Ekuiti Aktif: Anda tidak boleh menggunakan akaun komoditi sahaja untuk membeli SGB. SGB adalah sekuriti yang diselesaikan oleh CDSL ke dalam akaun demat ekuiti standard anda berasaskan T+1.

Langkah-langkah Membeli SGB di Pasaran Sekunder Melalui Zerodha Kite

1. Tambah ke Marketwatch: Masukkan ticker bursa yang berkaitan ke dalam bar carian Kite dan klik ikon '+'.
2. Buka Tiket Pesanan: Klik 'Buy' (atau tekan B) untuk memaparkan tetingkap pelaksanaan.
3. Pilih CNC (Longterm): Pilih Cash and Carry di bawah jenis produk. Jika anda memilih MIS (Intraday), Zerodha akan menolak pesanan tersebut secara automatik.
4. Pilih Harga Had (Limit): Pilih 'Limit' dan bukannya 'Market'. SGB di pasaran sekunder sering mengalami masalah kecairan yang rendah. Perbezaan harga antara pembeli tertinggi dan penjual terendah boleh mencecah ratusan rupee. Pesanan 'Market' menjamin pelaksanaan tetapi berisiko dibeli pada harga yang sangat tinggi.
5. Hantar Bidaan: Masukkan harga pada atau sedikit di bawah harga tawaran (ask price) penjual semasa. Slaid atau klik untuk menghantar.

Cara Menjual SGB Anda di Zerodha Sebelum Tempoh Matang

Pelabur boleh keluar daripada pelaburan SGB sebelum tempoh matang 8 tahun atau sebelum tetingkap penebusan awal 5 tahun RBI dengan menjualnya di pasaran sekunder. Oleh kerana Zerodha memegang SGB dalam format dematerialisasi (digital), bon ini boleh dijual terus di NSE atau BSE melalui platform Kite.

SGB Mana yang Disenaraikan di Bursa?

Semua SGB yang dibeli melalui platform Coin Zerodha atau melalui terbitan primer akhirnya akan disenaraikan di bursa, namun kebolehdagangan bergantung pada masa dan format pegangan asal anda.

• Bon Baharu Diterbitkan: SGB tidak muncul di bursa serta-merta selepas terbitan primer ditutup. RBI biasanya mengambil masa 10 hingga 15 hari dari tarikh peruntukan untuk mengkreditkan bon ke akaun demat dan menyenaraikannya untuk dagangan sekunder.
• SGB Fizikal atau Lejer: Bon yang dibeli melalui bank atau pejabat pos dalam bentuk sijil fizikal atau dipegang dalam lejer Retail Direct RBI tidak boleh dijual di Zerodha. Ia mesti ditukarkan ke format digital (dematerialisasi) dan dipindahkan ke akaun demat Zerodha anda terlebih dahulu menggunakan Borang Permintaan Demat (DRF).
• Mengenal Pasti Ticker: Bon yang disenaraikan didagangkan menggunakan nama kod yang menunjukkan bulan dan tahun matang. Contohnya, bon yang matang pada Ogos 2028 muncul sebagai SGBAUG28, manakala yang matang pada Mei 2029 muncul sebagai SGBMAY29.

Cara Membuat Pesanan Jual SGB di Kite

1. Cari Bon Tersebut: Pergi ke tab 'Holdings' di Kite untuk mencari simbol SGB anda.
2. Mulakan Jualan: Klik pada bon tersebut dan pilih Exit.
3. Tetapkan Parameter Pesanan: Pilih CNC (Cash n Carry) untuk jenis produk. Jualan intraday (MIS) tidak dibenarkan untuk SGB.
4. Pengesahan melalui CDSL: Jika anda belum menyerahkan DDPI atau Kuasa Wakil (POA) kepada Zerodha, anda mesti mengesahkan jualan menggunakan TPIN CDSL dan OTP yang dihantar ke telefon bimbit anda.
5. Gunakan Pesanan Limit: Masukkan harga jualan sasaran anda di bawah tab Limit, kemudian slaid untuk jual. Dana akan dikreditkan mengikut kitaran penyelesaian T+1.

Risiko Kecairan dan Kesannya Terhadap Harga Jualan

Pasaran sekunder bagi SGB sering mengalami jumlah dagangan yang sangat rendah. Oleh kerana kebanyakan pelabur membeli SGB untuk faedah tetap 2.5% dan memegangnya sehingga matang, terdapat sangat sedikit pembeli dan penjual aktif di bursa.

Kekurangan kecairan ini menyebabkan SGB pasaran sekunder didagangkan pada diskaun 2% hingga 5% daripada harga emas semasa. Penjual terpaksa menerima diskaun ini sebagai kos untuk mendapatkan tunai dengan segera.

Selain itu, jumlah dagangan yang tipis menyebabkan spread bida-tanya yang sangat luas. Membuat pesanan 'Market' untuk SGB di Zerodha adalah sangat berisiko; pesanan jual pasaran mungkin dipadankan dengan bidaan pembeli yang sangat rendah dalam buku pesanan, menyebabkan kerugian modal serta-merta. Penjual mesti menggunakan pesanan 'Limit' untuk memastikan mereka tidak menjual di bawah harga yang ditetapkan.

Cara Mencagarkan (Pledge) SGB di Zerodha untuk Margin Dagangan

Pelabur boleh mencagarkan SGB di Zerodha untuk mendapatkan margin cagaran bagi dagangan ekuiti intraday, pembelian niaga hadapan (futures), dan penjualan opsyen (options writing). Kerana SGB dianggap sebagai cagaran setara tunai, mencagarkannya dapat memenuhi syarat 50% keperluan tunai bursa untuk posisi derivatif.

Kelayakan SGB untuk Cagaran dan Jumlah Margin

Semua terbitan SGB yang diluluskan oleh Perbadanan Penjelasan (Clearing Corporation) layak untuk dicagarkan, memberikan margin selepas potongan risiko (haircut) standard sebanyak 10%.

Apabila anda mencagarkan SGB di Zerodha, potongan nilai sebanyak 10% akan dikenakan. Contohnya, mencagarkan SGB bernilai ₹100,000 akan memberikan anda margin dagangan sebanyak ₹90,000.

Kelebihan utama mencagarkan SGB berbanding saham adalah klasifikasi kawal selianya. Bursa memerlukan 50% daripada margin untuk posisi F&O bermalam (overnight) datang daripada tunai atau setara tunai. Mencagarkan SGB memenuhi syarat tunai ini secara langsung, membolehkan pedagang derivatif menggunakan modal mereka tanpa perlu menyimpan tunai terbiar dalam akaun.

Ciri-ciri utama cagaran SGB:

• Pengekalan Faedah: Bon yang dicagarkan tetap berada dalam akaun demat anda, bermakna anda terus menerima faedah 2.5% dwi-tahunan daripada RBI terus ke akaun bank anda.
• Kecairan Segera: Zerodha telah menaik taraf sistemnya yang membolehkan pedagang menjual SGB yang dicagarkan secara terus di Kite tanpa perlu membuat permintaan 'unpledge' terlebih dahulu.

Langkah-langkah Mencagarkan SGB Melalui Zerodha Console

1. Pergi ke Holdings: Log masuk ke Zerodha Console, buka tab Portfolio, dan klik Holdings.
2. Pilih Aset: Cari unit SGB anda. Klik menu pilihan (tiga titik) di sebelah bon tersebut dan pilih Pledge for margin.
3. Masukkan Kuantiti: Masukkan jumlah unit bon yang ingin dicagarkan. Zerodha mengenakan yuran pemprosesan rata ₹30 + GST bagi setiap permintaan.
4. Sahkan Cagaran: Anda akan dibawa ke portal pengesahan CDSL. Masukkan OTP untuk mengesahkan transaksi.
5. Akses Margin: Permintaan yang disahkan sebelum jam 4:00 petang pada hari bekerja akan diproses semalaman, dan margin akan tersedia untuk dagangan menjelang T+1.

Apa yang Berlaku Apabila SGB Matang di Zerodha?

Apabila SGB anda mencapai tempoh matang lapan tahun, proses penebusan adalah automatik sepenuhnya. Anda tidak perlu membuat pesanan jual di Kite. RBI akan membatalkan unit bon daripada akaun demat anda dan mengkreditkan nilai matang akhir terus ke akaun bank utama yang dipautkan dengan Zerodha.

Mekanisme penyelesaiannya adalah seperti berikut:

1. Pembatalan Demat: Pada tarikh matang, unit SGB akan hilang secara automatik daripada pegangan Console dan Kite anda.
2. Pengiraan Harga Penebusan: Payout tidak berdasarkan harga dagangan di bursa (NSE/BSE). Sebaliknya, ia menggunakan purata harga penutup emas ketulenan 999 yang diterbitkan oleh India Bullion and Jewellers Association (IBJA) bagi tiga hari bekerja terakhir sebelum tarikh matang.
3. Penyelesaian Akhir: Jumlah prinsipal dan bayaran faedah terakhir akan dipindahkan melalui NEFT atau RTGS terus ke akaun bank anda dalam masa dua hingga tiga hari bekerja.

Penebusan Awal (Tahun ke-5, 6, dan 7)

Jika anda ingin menebus sebelum 8 tahun tetapi tidak mahu menjual di pasaran sekunder Kite, RBI menyediakan tetingkap penebusan awal selepas tahun ke-5, yang hanya tersedia pada tarikh pembayaran faedah dwi-tahunan.

Untuk melakukan ini di Zerodha, anda perlu menghantar tiket sokongan melalui portal Zerodha Support sekurang-kurangnya 10 hingga 30 hari sebelum tarikh pembayaran faedah seterusnya.

Kelebihan Cukai: Penebusan RBI vs. Jualan di Kite

Cara anda keluar daripada pelaburan SGB menentukan liabiliti cukai anda.

Memegang bon sehingga ditebus oleh RBI (sama ada selepas 8 tahun atau melalui tetingkap rasmi) melindungi keuntungan modal anda sepenuhnya daripada cukai. Menjualnya lebih awal melalui perdagangan di Kite akan menyebabkan anda kehilangan pengecualian cukai ini.

Soalan Lazim (FAQ)

Berapakah caj pembrokeran untuk membeli SGB di Zerodha? Zerodha tidak mengenakan sebarang yuran pembrokeran untuk membeli SGB, sama ada semasa terbitan primer mahupun dagangan hantaran (delivery) di pasaran sekunder. Walau bagaimanapun, caj transaksi bursa dan cukai standard tetap terpakai. Apabila menjual, caj Depository Participant (DP) sebanyak ₹15.34 + GST akan dikenakan.

Bolehkah saya mencagarkan SGB untuk margin? Ya, SGB diklasifikasikan sebagai komponen setara tunai, menjadikannya sangat berguna untuk memenuhi keperluan margin tunai bermalam. Yuran mencagar ialah ₹30 + GST bagi setiap permintaan.

Adakah saya akan menerima faedah 2.5% jika membeli dari pasaran sekunder? Ya, anda tetap akan menerima faedah tahunan tetap 2.5% yang dibayar setiap enam bulan. Faedah ini dikira berdasarkan nilai muka (face value) asal bon, bukannya harga pembelian anda di pasaran sekunder.

Kesimpulan

Pelaburan Bon Emas Berdaulat di Zerodha kini memerlukan peralihan strategi daripada menunggu terbitan primer kepada pelaksanaan pesanan 'limit' yang tepat di pasaran sekunder. Dengan menganggap SGB sebagai ekuiti tersenarai, anda mempunyai fleksibiliti untuk mengumpul atau mencairkan aset bersandarkan emas mengikut budi bicara anda. Selain itu, kelebihan mencagarkan bon ini membolehkan pedagang aktif memenuhi syarat margin tunai tanpa mengorbankan bayaran faedah dwi-tahunan yang dijamin. Pastikan anda mengambil kira perbezaan cukai yang ketara sebelum memutuskan untuk menjual bon anda di bursa atau menunggu penebusan rasmi daripada RBI.